ในมัณฑละแห่งศรีจนาศะ ละโว้ /ศรีเทพ /เสมา ในมัณฑละแห่งศรีจนาศะ ละโว้ / ศรีเทพ / เสมา | Page 70

ล�ำตะคองบริเวณนคร จันทึก ในช่วงรัชกาลที่ ๕ (ปัจจุบันบริเวณนี้น่าจะอย ในพื้นที่ของอ่างเก็บน�้ำ ล�ำตะคอง) ตกเฉียงเหนือแล้วมารวมกับล�ำห้วยไผ่ แล้วทั้งหมด นี้ ไหลขนานกับล�ำตะคองแล้วไปรวมกับล�ำตะคอง ที่บ้านท่าหว้าที่ห่างไปทางตะวันออกไม่เกิน ๑๐ กิโลเมตร พบโบราณสถานทั ง ้ บริเวณเมืองในและเมือง นอก ๙ แห่ง เมืองส่วนในมีโบราณสถาน ๖ แห่ง อยู่ ในเมืองรูปกลมรี อีก ๓ แห่ง อยู่ด้านในเมืองส่วน นอก จากการขุดค้นทางโบราณคดีบริเวณเมือง เสมาพบว่ามีการตั้งถิ่นฐานมาแล้วตั้งแต่ช่วงก่อน ประวัต ศ ิ าสตร์ตอนปลายในยุคเหล็กและวัฒนธรรม ที ส ่ ม ั พันธ์ก บ ั ชุมชนโบราณร่วมสมัยบริเวณลุ ม ่ แม่น ำ �้ มูลและชีตอนบน โดยพบภาชนะดินเผาแบบสีด�ำขัด มันหรือพิมายแบล็กและภาชนะแบบร้อยเอ็ดแบบลุ ม ่ น�้ำมูลตอนกลาง ซึ่งเป็นช่วงเวลารัฐแรกเริ่มที่มีการ อยู อ ่ าศัยทั ง ้ ในบริเวณอีสานอย่างหนาแน่นรวมไปถึง ในเขตลุ่มลพบุรีป่าสัก ต่อมาจึงปรากฏหลักฐานวัฒนธรรมทวาร วดีแบบที่พบในภาคอีสานซึ่งจะเกิดขึ้นช้ากว่าใน ภาคกลางราวพุทธศตวรรษที่ ๑๒-๑๕ อันเป็นช่วง 70 ในมัณฑละแห่งศรีจนาศะ ละโว้/ศรีเทพ/เสมา” ที่เป็นส่วนหนึ่งของมัณฑละแห่งรัฐศรีจนาศะ เป็น ช่วงที่ชุมชนมีการอยู่อาศัยอย่างหนาแน่น มีหลัก ฐานแสดงถึงการรับอิทธิพลวัฒนธรรมทวารวดีจาก ภาคกลางอย่างเด่นชัด คือ การนับถือพุทธศาสนา ทั ง ้ เถรวาทและมหายาน ในช่วงเวลานี ช ้ ม ุ ชนได้สร้าง ศาสนสถานและศาสนวัตถุเนื อ ่ งในศาสนาพุทธขึ น ้ ทั ง ้ ภายในเมืองชั น ้ ในและชั น ้ นอก ได้แก่ เจดีย์ วิหาร ใบ เสมาหินทราย พระพุทธรูป ธรรมจักรศิลาขนาดเส้น ผ่านศูนย์กลาง ๑.๔ เมตร ซึ ง ่ เป็นรูปแบบศิลปกรรม ที่ ได้รับอิทธิพลศิลปะทวารวดี ส่วนหลักฐานทาง โบราณคดีอื่นๆ เช่น หม้อน�้ำมีพวยแบบทวารวดีใน ภาคกลาง ลูกปัดแก้ว ตะคันดินเผา เบี ย ้ ดินเผา หม้อ มีสัน ฯลฯ มีอาคารที่น่าจะเป็นฐานพระสถูปที่วัดแก่น ท้าว ซึ่งเป็นการก่อสร้างเนื่องในวัฒนธรรมแบบ ทวารวดี ใช้อิฐก้อนใหญ่และมีเศษแกลบข้าวเมล็ด สั้นปนชัดเจนที่วัดแก่นท้าว ซึ่งอยู่ห่างจากคูเมืองชั้น นอกด้านตะวันตกราว ๒๐๐ เมตร ถือว่าเป็นศาสน สถานนอกเมือง