ในมัณฑละแห่งศรีจนาศะ ละโว้ /ศรีเทพ /เสมา ในมัณฑละแห่งศรีจนาศะ ละโว้ / ศรีเทพ / เสมา | Page 68

แสดงที่ตั้งธรรมศาลาและอโรคยาศาล ปราสาทเมืองเก่า อโรคยาศาล แผนที่ลายเส้นที่ตั้งของเมืองเสมาและกลุ่มปราสาทหินนอกเมือง วัดจันทึกในอ�ำเภอปากช่องในปัจจุบัน อันเนื่องจาก นครจันทึกหรือเมืองด่านจันทึกดั ง ้ เดิมนั น ้ ถูกน� ำ ้ ท่วม จากการสร้างอ่างเก็บน�้ำล�ำตะคองไปจนหมดแล้ว (เขื่อนล�ำตะคองสร้างในระหว่าง พ.ศ. ๒๕๐๗- ๒๕๑๒) แต่เดิมจารึกที่วัดจันทึกมีชิ้นเดียวซึ่งน�ำไป เก็บรักษาที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พิมาย เมื่อน�ำ มาประกอบกับจารึกที เ ่ ก็บไว้อ ก ี ชิ น ้ จึงต่อกันได้ จารึก ชิ้นนั้น เป็นส่วนหนึ่งของฐานบัวรองรับพระพุทธรูป ซึ่งได้จากวัดจันทึกท�ำด้วยศิลาประเภทเดียวกันต่อ กันเป็นวงได้ จารึกด้วยอักษรปัลลวะ ภาษาสันสกฤต อายุราวพุทธศตวรรษที่ ๑๒ รวมความทั ง ้ สองชิ น ้ ก็ค อ ื “พระเทวี (มเหสี) ของเจาแหงทวารวดี ทรงบัญชา ใหพระธิดาสรางพระรูปของพระตถาคตนี้ไว” นครจันทึกหรือด่านจันทึกนี้จึงเคยเป็นพื้นท เมืองโบราณส�ำคัญในช่วงสมัยทวารวดี ซึ่งนับถือ 68 ในมัณฑละแห่งศรีจนาศะ ละโว้/ศรีเทพ/เสมา” พุทธศาสนาแบบเถรวาท และอาจสัมพันธ์ต่อเนื่อง กับเมืองเสมาที่อยู่ทางตอนเหนือขึ้นไปในช่วงยุค สมัยทวารวดีมาก่อน จากเมืองเสมาหากจะเดินทางไปยังเมือง ศรีเทพในลุ่มน�้ำป่าสัก ซึ่งใช้แม่น�้ำป่าสัก (ถ้าเดิน ทางมาจากเมืองหลวงก็ใช้แม่น ำ �้ เจ้าพระยาต่อป่าสัก ที่แยกวัดพนัญเชิงแล้วเดินทางต่อมาถึงปากเพรียว ขึ้นแก่งคอยมาท่าหลวง) ขึ้นเหนือไปยังวิเชียรบุร และเพชรบูรณ์จนถึงหล่มเก่า หล่มสักได้ ซึ่งเส้น ทางป่าสักนี ค ้ อ ื เส้นทางเดินทัพไปยังหัวเมืองลาวทาง เหนือเมื่อท�ำสงครามครั้งต้นกรุงฯ หรือจะแยกเดิน เท้าไปทางตะวันตกเพื่อเข้าสู่เมืองลพบุรีและเมือง โบราณด้านตอนเหนือของนครสวรรค์โดยผ่านทาง ด่านขุนทดและลงเขาที่ยกตัวของที่ราบสูงโคราชลง ทาง “ช่องหินลับ” สู่ที่ราบเชิงเขาเข้าสู่บ้านท่าหลวง