รายงาน GG 62 Full Report สำหรับผลิต (1) | Page 43

- หน้าที่ ๑๘ -
ส/วนราชการที่มีโครงสร6างตามแบบทฤษฎี Bureaucracy จึงทำให6มีการนำเอาหลักประสิทธิภาพเชิงเทคนิค
ซึ่งสามารถวัดได6โดยใช6ตัวชี้วัดต/าง ๆ มาใช6ในการประเมินผลสัมฤทธิ์ขององคOการภาครัฐ เช/น ต6นทุนต/อหน/วย
ผลิต อัตราส/วนค/าใช6จ/ายในการบริหารองคOการ (Administrative Cost Ratio) เปIนต6น
แม6ว/าจะมีตัวแบบและวิธีการวัดประสิทธิภาพต/าง ๆ ที่กล/าวมาแล6ว แต/ในแวดวงวรรณกรรม
ด6านรัฐประศาสนศาสตรOยังไม/พบตัวชี้วัดประสิทธิภาพขององคOการที่เปIนมาตรฐาน (Lee and Whitford,
๒๐๐๙) อย/างไรก็ตาม Behn (๒๐๐๓) ได6แสดงทรรศนะไว6ว/า ตัวชี้วัดประสิทธิภาพขององคOการที่มีลักษณะ
ครอบจักรวาล (One-size-fits-all Efficiency Indicator) แท6ที่จริงอาจเปIนสิ่งที่ไม/พึงประสงคO เนื่องจาก
การกำหนดตัวชี้วัดประสิทธิภาพนั้นควรเปIนตามไปลักษณะหน6าที่และวัตถุประสงคOของแต/ละองคOการที่มี
เปïาหมายและวัตถุประสงคOในการดำเนินการที่แตกต/างกันไป (Denhardt and Campbell, ๒๐๐๖)
ประสิทธิผล (Effectiveness) หมายถึง จำนวนผลผลิต (Output) หรือผลลัพธO (Results)
ที่เกิดขึ้นจากการใช6ทรัพยากรที่สอดคล6องกับพันธกิจและวัตถุประสงคOหลักขององคOการ และสอดคล6องกับ
ค/ า นิ ย มหลั ก ของแนวคิ ด การบริ ห ารภาครั ฐ แนวใหม/ ที่ น ำหลั ก ประสิ ท ธิ ผ ลไปใช6 เ ปI น กรอบแนวคิ ด ใน
การประเมินผลสัมฤทธิ์ขององคOการภาครัฐในแวดวงรัฐประศาสนศาสตรO ทั้งที่ในระยะแรกเริ่มยังไม/ปรากฏ
คำจำกัดความและตัวชี้วัดของคำว/าประสิทธิผลไว6อย/างชัดเจน (Selden and Sowa, ๒๐๐๔; Robinson,
๒๐๑๕) แต/ต/อมาเมื่อมีการพัฒนาแนวคิดการบริหารภาครัฐแนวใหม/ขึ้น จึงได6มีการให6คำจำกัดความของ
ประสิทธิผล โดย Osborne และ Gaebler (๑๙๙๒) ได6ให6นิยามไว6ว/า ประสิทธิภาพเปIนตัวบ/งชี้คุณภาพของ
ผลผลิต และเปIนคำตอบว/า องคOการได6ดำเนินการเพื่อให6บรรลุพันธกิจและวัตถุประสงคOขององคOการได6มากน6อย
และดีเพียงใด ในทำนองเดียวกัน Rainey และ Steinbauer (๑๙๙๙) ได6ขยายคำนิยามดังกล/าวให6กว6างขึ้น
กล/าวคือ นอกเหนือไปจากการสะท6อนความสามารถในการปฏิบัติหน6าที่ขององคOการตามที่ได6ระบุไว6ในพันธกิจ
แล6ว ประสิทธิผลยังเปIนตัวสะท6อนสมรรถนะของบุคลากรภายในองคOการในเรื่องการช/วยเหลือผลักดันให
องคOการปฏิบัติงานได6บรรลุตามเปïาประสงคOองคOการที่ตั้งไว
นอกจากนี้ วรรณกรรมและงานวิจัยทางด6านรัฐประศาสนศาสตรOยังให6ตัวแบบหรือกรอบ
แนวคิดเกี่ยวกับประสิทธิผลของหน/วยงานภาครัฐ ๓ ตัวแบบ (Kretiner, ๑๙๘๓) คือ
๑) ตัวแบบการบรรลุเป0าหมาย (Goal Attainment Model) ให6นิยาม “ประสิทธิผล”
ไว6ว/า การที่องคOการสามารถดำเนินงานที่บรรลุเปïาหมายหรือวัตถุประสงคOขององคOการซึ่งสามารถจำแนกเปIน
เปïาหมายเชิงปริมาณหรือเปïาหมายเชิงคุณภาพ (Pfeffer, ๑๙๘๒; อนันทO งามสะอาด, ๒๕๕๑) องคOกรจะบรรล
ประสิทธิผลได6ต/อเมื่อ องคOกรสามารถแก6ไขป"ญหาและอุปสรรคจนได6ผลผลิตและผลลัพธOใกล6เคียงหรือบรรล
ตามเปïาหมายและวัตถุประสงคOขององคOการ
๒) ตัวแบบเชิงระบบ-ทรัพยากร (System-Resource Model) ให6นิยาม “ประสิทธิผล”
ไว6ว/าเปIนการแสวงหาและระดมทรัพยากรที่มีอยู/อย/างจำกัดมาใช6ในการบริหารและดำเนินการตามบทบาท
หน6าที่ขององคOการ (Seashore and Yuchtman, ๑๙๖๗)
๓) ตัวแบบความพึงพอใจของผูYมีส\วนร\วมหรือผูYใชYบริการ (Participant-satisfaction
Model) คือ การประเมินประสิทธิผลขององคOการภาครัฐจากความพึงพอใจของผู6มีส/วนได6เสียขององคOการ
(Boschken, ๑๙๙๔; Irvin and Stansbury, ๒๐๐๔)