คือได้เป็นผู้สร้างบ้านเล็กๆ มากมายหลายหลังในดุสิตธานี ดุสิตธานี เป็นธานีแห่งระบอบการปกครองตามลัทธิประชาธิปไตย มีการโฆษณา หาเสียงและเลือกตั้งผู้แทนราษฎร ซึ่งได้กระท�ำกันจริงๆ ล้วนเป็น ศุภนิมิตที่แสดงว่าต่อไปเมืองไทยจะได้เป็นเมืองประชาธิปไตย สมดัง เจตจ�ำนงอันแรงกล้าของกลุ่มประชาชนที่บุกเบิกทางออกไปด้วยการ ยอมเอาชีวิตเป็นเดิมพัน กลุ่มนั้นคือคณะปฏิวัติ ร . ศ . ๑๓๐
แต่ว่าชีวิตก็คือนิยายอันหนึ่ง ซึ่งจะปราศจากตัวผู้ร้ายเสียมิได้ การเคลื่อนไหวอันเป็นวีรกรรมของประชาชน เพื่อสถาปนาระบอบ ประชาธิปไตยให้แก่ประชาชนคนไทยในยุคนั้น ก็เป็นการเคลื่อนไหว ของชีวิตส่วนหนึ่ง จึงหนีความจริงข้อนี้ไปไม่ได้ คณะปฏิวัติ ร . ศ . ๑๓๐ ต้องถูกจับกุมเข้าคุกและต้องเสียชีวิตไปหลายท่านระหว่างจองจ�ำ ก็ เพราะได้เกิดมีผู้ร้ายขึ้น ซึ่งได้กระท�ำการทรยศหักหลังน�ำความลับ ของคณะไปเปิดเผยเพื่อหาความดีความชอบก่อนจะลงมือปฏิวัติ เพียงไม่กี่วัน การกระท�ำของผู้ร้ายคนนี้ได้ท�ำลายการเคลื่อนไหวของ นักประชาธิปไตยยุคแรกลงอย่างสิ้นเชิง นับว่าเป็นการทรยศต่อ อุดมคติของประชาชนเป็นครั้งแรก ซึ่งถ้าจะถือว่าเป็นลางร้ายของ ระบอบประชาธิปไตยก็น่าจะถือได้ เพราะหลังจากการปฏิวัติครั้งที่ สอง เมื่อ พ . ศ . ๒๔๗๕ ก็ได้มีผู้ร้ายนักการเมืองเกิดขึ้นในระบอบ ประชาธิปไตยอีกเป็นอันมาก ซึ่งได้สร้างความหม่นหมองเสื่อมโทรม ให้แก่การปกครองระบอบนี้เรื ่อยมา ด้วยการโกงชาติโกงประชาชน ใช้ อ�ำนาจหน้าที่กอบโกยเงินทองในทางที ่ไม่สุจริต และแก่งแย่งประชาชน ท�ำมาหากินอย่างไม่มีความละอาย อันล้วนเป็นการละเมิดจรรยาบรรณ และความเป็นผู้ดีของระบอบประชาธิปไตยทั้งสิ้น
ข้าพเจ้าสนใจกับตัวผู้ร้ายในคณะปฏิวัติ ร . ศ . ๑๓๐ ก็เพราะ ผู้ร้ายคนนี้นอกจากจะช่วยเทิดวีรกรรมของนักปฏิวัติ ร . ศ . ๑๓๐ ให้ เด่นขึ้นอย่างถนัดเหมือนกับสีด�ำช่วยขับสีขาวแล้ว ยังช่วยให้ข้าพเจ้าได้ ส�ำนึกด้วยความแน่ใจยิ่งขึ้นอีกว่า กฎแห่งกรรม นั้นมีแน่นอน ข้าพเจ้า
ร . ต . เหรียญ ศรีจันทร์ กับ ร . ต . เนตร พูนวิวัฒน์ 9