БҚМУ жаршысы - Вестник ЗКГУ БҚМУ жаршысы - Вестник ЗКГУ | Page 453

БҚМУ Хабаршы №2-2019ж.
материалдардағы, ертінділердегі, тамақ өнімдеріндегі, топырақ пен
өсімдіктерден және т.б. талдауға алынған үлгілердегі әртүрлі элементтердің
мөлшерін анықтауға болады. Зерттеуге алынған үлгілер үш жүйе бойынша
топтастырылып, «өсімдік-тамыр-топырақ» жүйесі бойынша элементтердің
миграциялық мүмкіндіктері қарастырылды. Мақтарал аймағы бойынша
Ауыр элементтермен ластануы мүмкін аймақтарын және қандай көкөніс және
жемістерге элементтердің шоғырлануы туралы зерттеу нәтижелері
төмендегідей қорытынды жасалды [4].
Мақтарал аудандарда іріктелген балғын жемістер мен көкөністердің
құрамындағы ауыр элементтер диапазоны мен концентрациясы келесі
кестелерде көрсетілген. Нәтижелер ауыр элементтердың құрғақ салмағы
бойынша анықталған.
Кесте 1 – Жемістер мен көкөністердегі
ауыр элементтердің
концентрациясы (мг/кг)
Өнім
Ылғал
Металдардың концентрациясы
дылығы
Pb
Cd
Zn
Cu
Co
Ni
№
ШМК-
ШМК-
ШМК- ШМК- ШМК-
ШМК-
0,4
0,3
10
5,0
0,50
1,0
Жемістер мен көкөністер
Шабдалы
94.0
0,25
0,02
5,87
1,87
1,049
1,119
Құлпынай
86.4
0,53
0,01
1,32
3,14
0,272
1,818
Қарбыз
75.2
0,5
0,03
5,11
1,19
0,141
0,597
Қауын
91.3
0,25
0,03
8,24
6,21
0,340
0,645
Алма
85.6
0,4
0,06
2,34
1,50
0,437
1,00
Жүзім
94.3
1,824
0,05
1,33
2,13
0,521
0,631
2
1,5
1
0,5
0
Pb
Cd
Co
Ni
Сурет 1 – Жемістер мен көкөністердегі ауыр элементтердің (Pb,Cd,Co,Ni)
ШМК көрсеткішімен салыстырмалы графигі
15
10
5
Zn
0
Cu
Сурет 2 – Жемістер мен көкөністердегі ауыр элементтердің (Zn,Cu)
ШМК көрсеткішімен салыстырмалы графигі
452