БҚМУ жаршысы - Вестник ЗКГУ БҚМУ жаршысы - Вестник ЗКГУ | Page 293

БҚМУ Хабаршы №2-2019ж.
2. Бабалар сөзі: 100 томдық. Көне эпос. Т. 52. – Астана: Фолиант,
2008. – 352 б.
3. Бердібаев Р. Қазақ эпосы: Жанрлық және стадиялық мәселелер. –
Алматы: Ғылым, 1982. – 232 б.
______________________________________________________
Даутова Г.Р., Султан Е.
МИФИЧЕСКИЕ ПЕРСОНАЖИ В КАЗАХСКОМ ФОЛЬКЛОРЕ:
МЫСТАН КЕМПИР И ЖАЛМАУЫЗ
В статье подробно анализируются мифические персонажи казахского
фольклора, встречающиеся в сказочных, эпосных жанрах, в зависимости от
занимаемой должности, пространства в сюжете. В связи с этим были учтены
и роль мифических персонажей, описанные в сюжете событий. В
архаических эпосах анализируются наиболее часто встречающиеся образы
мыстан кемпир, Бабы-Яги, Великана.
Ключевые слова: фольклор, миф, мифические персонажи, эпос,
архаический эпос, георические эпосы, образ, функция
***
Dautova G., Sultan Y.
MYTHICAL CHARACTERS OF KAZAKH FOLKLORE: MYSTAN
KEMPIR AND ZHALMAYUS
The article analyzes in detail the mythical characters of Kazakh folklore, found
in fairy-tale, epic genres, depending on the position, space in the plot. In this
regard, the role of mythical characters described in the plot of the events was taken
into account. In archaic epics analyzed the most common images of the Mystan
kempir, Baba Yaga, the Giant.
Keywords: folklore, myth, mythical characters, epic, archaic epic, heroic epics,
image, function.
______________________________________________________
ӘОЖ 415.61
Рысбаева Г.Қ. – филология ғылымдарының кандидаты, профессор м.а.,
Нұр-Мүбарак Египет ислам мәдениеті университеті
Исаева Ж.Т. – филология ғылымдарының кандидаты, профессор м.а.,
С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті
Тұңғышбаева Ғ.Ж. – аға оқытушы, С.Ж. Асфендияров атындағы
Қазақ ұлттық медицина университеті
Е-mail: [e-mail]
ТҮРКІ ХАЛЫҚТАРЫНЫҢ МИФТІК ТАНЫМЫНДАҒЫ
ЖЫЛАН ЖӘНЕ ҮКІ ТОТЕМІ
Аңдатпа. Мақалада тотемдік түсініктерге қатысты культтік
сөздердің лексика-семантикалық топтары және түркі халықтарының
мифтік танымындағы жылан, айдаһар, үкі тотеміне қатысты мәліметтер
негізінде жете талданған. Зерттеудің нәтижесі бойынша жылан-айдаһар
және үкі тотеміне байланысты мақал-мәтелдер де, діни наным-сенімдер де,
ырымдар да түркі халықтарының арасында кездесетіндігі тілдік-танымдық
модел арқылы көрсетеді. Әр ұлттың өз ғаламның тілдік бейнесі бар, себебі
292