και θρησκείας. Το δικαίωμα αυτό συνεπάγεται την ελευθερία μεταβολής θρησκεύματος ή πεποιθήσεων, καθώς και την ελευθερία εκδήλωσης του θρησκεύματος ή των πεποιθήσεων του, ατομικά ή συλλογικά, δημόσια ή κατ’ ιδίαν, με την λατρεία, την εκπαίδευση, την άσκηση των θρησκευτικών καθηκόντων και τις τελετές ».
Στο άρθρο 18 του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα που κυρώθηκε με το Ν. 2462 / 1997( ΦΕΚ Α΄25) αναφέρεται: « 1. Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας. Αυτό το δικαίωμα περιλαμβάνει την ελευθερία να έχει ή να υιοθετεί κανείς τη θρησκεία ή την πεποίθηση της επιλογής του, καθώς και την ελευθερία να εκδηλώνει τη θρησκεία ή την πεποίθησή του, ατομικά ή από κοινού με άλλους μέσω της λατρείας, πράξεων ιεροτελεστίας, πρακτικής και διδασκαλίας. 2. Κανείς δεν υπόκειται σε καταναγκασμό, που θα μπορούσε να παρεμποδίσει την ελευθερία του να έχει ή να υιοθετήσει τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις της επιλογής του. 3. Η ελευθερία εκδήλωσης της θρησκείας ή των πεποιθήσεων δεν μπορεί να υπόκειται παρά μόνο σε όσους περιορισμούς ορίζει ο νόμος και είναι απαραίτητοι για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας, τάξης και υγείας ή της ηθικής ή των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών των άλλων ».
Εκτός από τις ανωτέρω συνταγματικές και διεθνείς διατάξεις, η εθνική νομοθεσία προβλέπει και άλλα πιο συγκεκριμένα μέτρα 5 για την προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας, για όλες ανεξαιρέτως τις γνωστές 6 θρησκείες, όπως π. χ. οι ποινικές διατάξεις 7 περί αθέμιτου προσηλυτισμού, οι ποινικές διατάξεις περί επιβουλής της θρησκευτικής ειρήνης 8 και περί αντιποίησης της υπηρεσίας θρησκευτικού λειτουργού 9, η αυστηρότερη ποινική αντιμετώπιση της κλοπής, ως διακεκριμένης, όταν πρόκειται για την αφαίρεση πραγμάτων αφιερωμένων στη θρησκευτική λατρεία από τόπο προορισμένο γι’ αυτήν( ιεροσυλία 10), ενώ οι φθορές που διαπράττονται σε βάρος χώρων λατρείας διώκονται κατά κανόνα υπό την αυστηρότερη εκδοχή του εγκλήματος της φθοράς ξένης ιδιοκτησίας( άρθ. 381 ΠΚ), ως διακεκριμένες περιπτώσεις 11.
5 Βλ. Σπ. Τρωιάνου, έ. α. παρ. 2.2.7. και Χριστοφιλόπουλο, Ελληνικόν Εκκλησιαστικόν Δίκαιον, Αθήναι 1965, σελ. 76 κ. εξ. 6 Βλ. Π. Δ. Δαγτόγλου έ. α., παρ. 572: « Γνωστή είναι κάθε θρησκεία με φανερά δόγματα, λατρεία, οργάνωση και
σκοπούς ». 7 Άρθ. 4 Α. Ν. 1363 / 1938, όπως τροποποιήθηκε με άρθ. 2 Α. Ν. 1672 / 1939: « 1. Ο ενεργών προσηλυτισμόν
τιμωρείται δια φυλακίσεως και χρηματικής ποινής […]. 2. Προσηλυτισμός ιδία είναι η δια πάσης φύσεως παροχών ή δι υποσχέσεως τοιούτων ή άλλης ηθικής ή υλικής περιθάλψεως, δια μέσων απατηλών, δια καταχωρήσεως της απειρίας ή εμπιστοσύνης ή δι εκμεταλλεύσεως της ανάγκης, της πνευματικής αδυναμίας ή κουφότητος άμεσος ή έμμεσος προσπάθεια προς διείσδυσιν εις την θρησκευτικήν συνείδησιν ετεροδόξων επί σκοπώ μεταβολής του περιεχομένου αυτής. 3. Η εν σχολείω ή ιδρύματι μορφωτικώ ή φιλανθρωπικώ εκτέλεσις της πράξεως θεωρείται ως ιδιαιτέρως επιβαρυντική αιτία ». 8 Άρθρα 198-201 ΠΚ
9 Άρθ. 175 παρ. 2 ΠΚ 10 Βλ. Χριστοφιλόπουλο, έ. α., σελ. 78 11 Άρθ. 382 ΠΚ: Διακεκριμένες περιπτώσεις φθοράς: 1. Με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών τιμωρείται η
φθορά ξένης ιδιοκτησίας της πρώτης παραγράφου του άρθρου 381, αν έγινε χωρίς πρόκληση από τον παθόντα. 2. Με την ποινή της προηγούμενης παραγράφου τιμωρείται ο δράστης, αν το αντικείμενο της πράξης που προβλέπεται στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 381: α) είναι πράγμα που χρησιμεύει για κοινό όφελος, β) είναι ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, γ) η φθορά έγινε με φωτιά ή με κάποιο από τα μέσα που προβλέπει το άρθρο 270. 3. Αν στην πράξη της πρώτης παραγράφου συμμετείχαν δύο ή περισσότεροι ή συντρέχει και μία από τις περιπτώσεις της δεύτερης παραγράφου, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών. 4. Όποιος προκαλεί κατά τους όρους του προηγούμενου άρθρου φθορά ή βλάβη αρχαιολογικού ή καλλιτεχνικού ή ιστορικού μνημείου ή αντικειμένου τοποθετημένου σε δημόσιο χώρο τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους αν η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα με άλλη διάταξη.
8