Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
(1)Τούτο δα το μάθημα βασιλιά μου θα κάμει τους Αιγύπτιους πιο σοφούς, και το μνημονικό τους πιο
καλό, γιατί για τη μνήμη και για τη σοφία βρέθηκε το φάρμακο (274e).
Αξίζει όμως να δούμε και την απάντηση του Θαμούς, ουσιαστικά την άποψη
του Πλάτωνα:
(2) Πολύτεχνε Θευθ, άλλος έχει τη δύναμη να γεννάει τις τέχνες, κι άλλος πάλι να κρίνει πόσο θε να
βλάψουν και θε να ωφελήσουν εκείνους πού μέλλουν να τις μεταχειρισθούν. Και συ τώρα, σαν πατέρας των γραμμάτων, από εύνοια είπες το αντίθετο απ’ εκείνο που αυτά μπορούν. Γιατί τα γράμματα
στις ψυχές εκείνων που θα τα μάθουν, θα φέρουν λησμονιά, μια και αυτοί θα παραμελήσουν τη
μνήμη τους, γιατί από εμπιστοσύνη στη γραφή θα φέρνουν τα πράγματα στη μνήμη τους απ' έξω με
ξένα σημάδια, όχι από μέσα από τον εαυτό τους τον ίδιο. Ώστε δεν ευρήκες το φάρμακο για τη μνήμη
την ίδια, άλλα για το να ξαναφέρνεις κάτι στη θύμηση. Κι από τη σοφία δίνεις στους μαθητές σου μια
δόκηση, κι όχι την αλήθεια· γιατί έχοντας πολλά ακούσει χωρίς να τα διδαχθούνε θάχουν τη γνώμη
πως ξέρουνε πολλά, ενώ είναι ανίδεοι στα πιο πολλά και φορτικοί στη συντροφιά τους, και θα έχουν
γίνει αντίς σοφοί δοκησίσοφοι (274e-275b).
Στα αποσπάσματα αυτά παρατίθενται πολύ επιγραμματικά τα επιχειρήματα
για δύο από τις κυριότερες απόψεις που έχουν διατυπωθεί γύρω από τις επιπτώσεις
του γραμματισμού. Στο πρώτο απόσπασμα διατυπώνεται η άποψη ότι η γραφή και η
ευρεία κοινωνική διάδοσή της (γραμματισμός) αποτελούν καταλύτες αλλαγών. Πρόκειται για την πρώτη μορφή ενός από τα κυριότερα επιχειρήματα που συνδέει τη διάδοση του γραμματισμού με θετικές επιπτώσεις στη γνώση και τη μόρφωση, στην
ανάπτυξη και την πρόοδο, κατά προέκταση.
Η αναζήτηση αναλογιών με τις απόψεις που διατυπώνονται για τις θετικές συνέπειες που έχει η διάδοση των ΤΠΕ στην κοινωνία και την εκπαίδευση δεν είναι
δύσκολη. Η ρητορεία, πολιτική και πολύ συχνά επιστημονική, ως προς τις θετικές συνέπειες των ΤΠΕ στην κοινωνία και την εκπαίδευση είναι γνωστή και δε διαφέρει ως
προς την ουσία της από την πρώτη αυτή διατύπωση. Αρκεί να αναφέρουμε ένα
ενδεικτικό παράδειγμα της λογικής αυτής, προερχόμενο αυτή τη φορά από τον κόσμο
των ΤΠΕ: «Το μόνο που χρειάζεται πια ο κόσμος μας είναι να δώσουμε σε κάθε παιδί
ένα φορητό υπολογιστή, κατεβάζοντας το κόστος του στα 100 δολάρια μέσα