Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
3.2 Προγράμματα επεξεργασίας κειμένου: Η ρευστότητα του κειμένου
Κάτι που είναι εύκολα αναγνωρίσιμο στα σύγχρονα προγράμματα επεξεργασίας κειμένου είναι η συστηματική προσπάθεια που έχει καταβληθεί για προσομοίωση της
συμβατικής τεχνολογίας. Αυτό δημιουργεί την αίσθηση στον γράφοντα ότι βρίσκεται
στο γνωστό οικείο περιβάλλον του γραφείου του (π.χ. φάκελοι, αρχεία, γράψιμο που
κρατάει πολλές από τις συμβάσεις της τυπογραφίας, όπως οι σελίδες που «ξεφυλλίζονται» διαδοχικά, οι υποσημειώσεις κτλ.). Έχει επισημανθεί, άλλωστε, ότι τα προγράμματα ΕΚ ακολουθούν πλήρως τις ισχύουσες συμβάσεις της παραδοσιακής τεχνολογίας στο γράψιμο, αφού τελικός στόχος παραμένει η εκτύπωση, η έντυπη δηλαδή και πάλι μορφή.
Τα πράγματα όμως δεν είναι απολύτως έτσι. Ας δούμε, για παράδειγμα, συστηματικότερα ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των ηλεκτρονικών περιβαλλόντων, αυτό
που έχει χαρακτηρισθεί ως «ρευστότητα» του κειμένου. Το έντυπο κείμενο, τυπωμένο
με μελάνι στο χαρτί, είναι σταθερό και αμετάβλητο. Το ηλεκτρονικό, αντίθετα, συγκροτείται από μια σειρά από φωσφορίζοντα εικονοκύτταρα, υπάρχει μόνο στη μνήμη
του υπολογιστή, είναι προσωρινό και ρευστό. Η απόσταση π.χ. μεταξύ των γραμμάτων ή των λέξεων, το μέγεθος, το είδος και ο χρωματισμός των χαρακτήρων και τα
περιθώρια, μπορούν να μεταβληθούν εύκολα, επηρεάζοντας παράλληλα και την όλη
εμφάνιση του κειμένου. Παράλληλα, είναι εύκολα δυνατή η επιλεκτική προσθαφαίρεση κειμένου, εικόνων ή γραφικών παραστάσεων και η μεταβολή της σειράς των
παραγράφων ή των ενοτήτων.
3.2.1 Οι θετικές συνέπειες της ρευστότητας του κειμένου
Ως εξαιρετικής σημασίας συνέπεια της ρευστότητας αυτής θεωρήθηκε η δυνατότητα
διαρκών βελτιώσεων και επανεξετάσεων, χωρίς να χρειάζεται να ξαναγραφεί ό,τι σωστό υπάρχει. Η δυνατότητα αυτή θεωρήθηκε ως απελευθερωτική για τους μαθητές, οι
οποίοι έχουν πια να ασχοληθούν με την ουσία του γραπτού τους και όχι με τις συμβάσεις που υπαγόρευαν οι περιορισμοί της παραδοσιακής τεχνολογίας. Θεωρήθηκε, επίσης, πως όχι μόνο απλουστεύεται η διαδικασία της παραγωγής λόγου, αλλά και πως
οι δυνατότητες που δίνουν τα ηλεκτρονικά περιβάλλοντα είναι πιο κοντά στον τρόπο
σκέψης του ανθρώπου και στη φυσική διαδικασία παραγωγής γραπτού λόγου που
ακολουθεί ο άνθρωπος (Snyder 1996, 5· Daiute 1985, xiii-xiv), η οποία μέχρι τώρα
Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των ΤΠΕ στη Διδακτική Πράξη
ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης
223