Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
Σε έρευνά της η Ε. Νάκου (2000, 81 & 213) περιέγραψε την ιστορική σκέψη
των παιδιών ηλικίας 12-15 ετών με κριτήριο τη δυνατότητα τους να συνδέουν τα
ιστορικά κατάλοιπα με την έννοια του χρόνου, να τα συνδέουν με την ιστορική
γνώση, να θέτουν ερωτήματα, να διατυπώνουν υποθέσεις και να εξάγουν
συμπεράσματα, και μελέτησε την παρουσία των κατηγοριών αυτών στην ιστορική
σκέψη των μαθητών. Σύμφωνα με τα πορίσματα της έρευνας τα παιδιά αυτής της
ηλικίας εμφανίζονται έτοιμα να εισαχθούν στην ιστορική μεθοδολογία και
προβληματική
αλλά
αδύναμα
να
υποστηρίξουν
προτάσεις,
υποθέσεις
και
συμπεράσματα με ιστορικούς όρους. Η αδυναμία αυτή ερμηνεύτηκε ως απόρροια της
παραδοσιακής ιστορικής εκπαίδευσης, η οποία έδωσε έμφαση στο περιεχόμενο και
όχι στην ιστορική μέθοδο. Επιπλέον, επισήμανε τη σημασία υλικών και οπτικών
πηγών για την εισαγωγή στην ιστορική ερμηνεία, καθώς οι γραπτές πηγές θέτουν
μεγάλες δυσκολίες στα παιδιά λόγω των γενικεύσεων και του θεωρητικού γλωσσικού
χαρακτήρα τους.
Ο Ι. Matozzi (2004, 154) επιχειρεί να συνθέσει ένα γνωστικό και
συναισθηματικό προφίλ του μαθητή στο τέλος της ιστορικής του παιδείας:
Να τοποθετεί σωστά στον χώρο και στον χρόνο τα γεγονότα.
Να γνωρίζει τους μετασχηματισμούς που έχει υποστεί ο κόσμος από την
προϊστορία μέχρι σήμερα.
Να ενδιαφέρεται για τη μελέτη των διαδικασιών μετασχηματισμού.
Να γνωρίζει έννοιες που είναι αναγκαίες για την κατανόηση του ιστορικού
λόγου.
Να κρίνει ιστορικά κείμενα.
Να ενσωματώνει νέες γνώσεις σε εκείνες που έχει ήδη μάθει.
Ο P. Lee (2005) εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές μαθαίνουν
ιστορία θέτει τρεις άξονες-αρχές στους οποίους θα πρέπει να στηρίζεται η διδασκαλία
του μαθήματος:
1. αξιοποίηση των προϋπαρχουσών αντιλήψεων των μαθητών, οι οποίοι έχουν ήδη
αναπτύξει αντίληψη για το πώς λειτουργεί ο κόσμος βασιζόμενοι στην καθημερινή τους
εμπειρ