Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών – Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ’ έκδοση
4. Οι ΤΠΕ στο μάθημα της λογοτεχνίας
4.1 Εισαγωγή. Λογοτεχνική θεωρία και διδακτική πρακτική
Μαρία Ακριτίδου
Τα ερωτήματα που θέτει κάθε λογοτεχνική θεωρία μπορούν να κωδικοποιηθούν ως
εξής (Compagnon 2003, 25):
Τι είναι η λογοτεχνία;
Ποια είναι η σχέση της λογοτεχνίας με τον συγγραφέα;
Ποια είναι η σχέση της λογοτεχνίας με την πραγματικότητα;
Ποια είναι η σχέση της λογοτεχνίας με τον αναγνώστη;
Ποια είναι η σχέση της λογοτεχνίας με τη γλώσσα;
Δεν πρόκειται φυσικά να επιχειρήσουμε εδώ μια απάντηση σε όλα αυτά.
Πρέπει, ωστόσο, να σημειώσουμε ότι η έρευνα παρουσιάζει συχνά τις ΤΠΕ να επηρεάζουν δραματικά πολλά, αν όχι όλα, από τα παραπάνω πεδία, μεταβάλλοντας την
έννοια της λογοτεχνίας (με έμφαση στις νέες μορφές κειμενικότητας), την έννοια του
συγγραφέα (από την καλλιτεχνική ιδιοφυία στη συνεργατική γραφή), την έννοια του
αναγνώστη και της ανάγνωσης (νέες αναγνωστικές πρακτικές) κτλ. Συχνά τέτοιες διαπιστώσεις ελέγχονται ως ανιστορικές και τεχνοκεντρικές, καθώς αποδίδουν στις ΤΠΕ
ρόλο αποκλειστικού καταλύτη αλλαγών (σύμφωνα με το «αυτόνομο μοντέλο γραμματισμού», βλ. Ενότητα Ι, κεφ. 2.1.2), χωρίς να λαμβάνουν υπόψη άλλες παραμέτρους
(ιδεολογικές, κοινωνικές κτλ.) και αγνοώντας την ιστορία της ίδιας της έννοιας της
λογοτεχνίας· η τελευταία μας διδάσκει ότι η λογοτεχνία επηρεάζεται μεν από τις
αλλαγές στην τεχνολογία του μέσου γραφής, αλλά με τρόπους πολύ πιο σύνθετους
από όσο πρεσβεύουν όσοι θρηνούν το θάνατό της, εξαιτίας της επικράτησης των
ψηφιακών μέσων, καθώς η πρακτική της συγγραφής και της ανάγνωσης είναι συνάμα
μια κοινωνική πρακτική που μετασχηματίζεται μεν, δεν εξαρτάται, ωστόσο,
Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Αξιοποίηση και Εφαρμογή των ΤΠΕ στη Διδακτική Πράξη
ΙΤΥΕ Διόφαντος - Διεύθυνση Επιμόρφωσης και Πιστοποίησης
140