Παρατημένο μαστιχόδενδρο στην Κάτω Μεριά της Αμοργού το 1998
ρίζες, άνθη, καρποί) διατρέχονται από ρητινοφόρους αγωγούς. Για να μετασχηματιστεί η αρωματική ρητίνη του σχίνου σε μαστίχα, απαιτείται το κατάλληλο κλάδεμα του φυτού, ώστε να αποκτήσει δενδρώδη μορφή και να δυναμώσει ο κορμός και τα βασικά του κλαδιά. Απαιτείται επίσης να γίνουν οι κατάλληλες τομές( κεντρίσματα) στον κορμό. Ακόμη πρέπει να γίνει καθαρισμός και κατάλληλη προετοιμασία του εδάφους, δηλαδή ισοπέδωση και στρώσιμο με ασπρόχωμα γύρω από τον βλαστό, γιατί εκεί θα πέσουν οι σταγόνες της μαστίχας. Και τέλος χρειάζονται ειδικές περιβαλλοντικές συνθήκες( θερμοκρασία, υγρασία, κλπ) ώστε να πήξει η μαστίχα και να διατηρήσει τις αρωματικές και φαρμακευτικές της ιδιότητες.
Η μαστίχα είναι το αποτέλεσμα του τραυματισμού του φλοιού του βλαστού με ειδικά εργαλεία, με κυρίαρχο το « κεντητήρι », ένα μικρό, αιχμηρό και αυλακωτό στην άκρη του εργαλείο. Οι τομές-κεντήματα γίνονται από τις αρχές Ιουλίου μέχρι το τέλος Αυγούστου. Ο αριθμός των τομών είναι ανάλογος με το μέγεθος και την ηλικία του μαστιχόδενδρου. Αρχίζει από 10-20 κεντιές και φθάνει τις 100 σε όλη την διάρκεια του κεντήματος.
Η στερεοποίηση( πήξιμο) της μαστίχας διαρκεί 10-15 μέρες αλλά μπορεί να φτάσει και τις 20. Ο αέρας και η χαμηλή θερμοκρασία επιταχύνουν το πήξιμο.
Η συλλογή της μαστίχας γίνεται μετά τις 15 Αυγούστου, όταν έχουν συμπληρωθεί 6-10 κεντήματα. Πρώτα συλλέγεται η χοντρή μαστίχα που έπεσε στο ειδικά διαμορφωμένο έδαφος( τραπέζι) με ειδικό εργαλείο, το « τιμητήρι » ή « καμωτήρι ». Με το ίδιο εργαλείο μαζεύεται η μαστίχα που έχει πήξει πάνω στον κορμό και τα κλαδιά( φλισκάρια). Η υπόλοιπη μαστίχα μαζεύεται με σκούπες ή με τα χέρια. Η μεταφορά της γίνεται με ειδικά μικρά κοφίνια και αποθηκεύεται σε ξύλινα κιβώτια και σε δροσερούς χώρους.
Το δεύτερο και τελικό μάζεμα γίνεται μετά τις 15 Σεπτεμβρίου. Η προθεσμία συλλογής λήγει στις 15 Οκτωβρίου, όπως ορίζει ο ειδικός νόμος 4381. Η μέση απόδοση είναι 80-200 γραμμάρια μαστίχα ανά μαστιχόδεντρο. Η μεγαλύτερη απόδοση του μαστιχόδεντρου γίνεται στην ηλικία των 12-15 ετών. Το 1985 η παραγωγή μαστίχας στη Χίο έφθασε τα 191.000 κιλά, οπότε καταλαβαίνετε πόσους χιλιάδες σχίνους έχουν μετατρέψει οι Χιώτες σε μαστιχόδεντρα, εδώ και πολλές εκατοντάδες χρόνια.
Το μαστιχόδενδρο( και γενικά ο σχίνος) αναπτύσσεται με αργούς ρυθμούς και η πλήρης ανάπτυξη επέρχεται στα 40-50 χρόνια. Ζει πάνω από 100 χρόνια.
Η μαστίχα και τα παράγωγά της( μαστιχέλαιο) χρησιμοποιούνται στην ζαχαροπλαστική, την παραγωγή φαρμάκων, καλλυντικών και αρωμάτων, στο μοσχολίβανο και στο Άγιο Μύρο που παρασκευάζει αποκλειστικά το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Σε πολλά μέρη της Μεσογείου, έγιναν προσπάθειες για δημιουργία μα-
Juniperus drupacea( Ε. Δασκαλάκου)
Μάιος 2018 Juniperus drupacea Labill. Ο δενδρόκεδρος( άρκευθος ο δρυπώδης) είναι δένδρο μικρού ή μεσαίου μεγέθους( 12-20 m), ορεινό και ενδημικό είδος της ανατολικής Μεσογείου( Ισραήλ, Λίβανος, Συρία και Τουρκία). Οι μοναδικοί φυσικοί πληθυσμοί του δενδρόκεδρου στην Ευρώπη απαντώνται στον Πάρνωνα, στον Ταΰγετο καθώς και στα όρη Χιονοβούνι, Μαδάρα και Κτενιάς της Πελοποννήσου. Απαντάται σε ασβεστολιθικά εδάφη και υψόμετρο 300-1.500 m. Σχηματίζει αμιγείς ή μικτoύς πληθυσμούς με τον αγριόκεδρο( Juniperus oxycedrus L.), την κεφαλληνιακή ελάτη( Abies cephalonica Loudon) ή τη μαύρη πεύκη( Pinus nigra J. F. Arnold subsp. nigra). Ο δενδρόκεδρος προστατεύεται από την εθνική νομοθεσία( ΠΔ 67 / 1981), περιλαμβάνεται στον Κόκκινο Κατάλογο των Απειλούμενων Ειδών της IUCN( 2006) και τα δάση του συγκροτούν οικότοπο προτεραιότητας σύμφωνα με την Οδηγία 92 / 43 / ΕΟΚ.( Ε. Δασκαλάκου)
Ιούνιος 2018. Paeonia mascula( L.) Mill. subsp. hellenica Tzanoud. Η Paeonia mascula subsp. hellenica είναι ένα ρωμαλέο, πολυετές φυτό, με βλαστό που φτάνει σε ύψος τα 60 εκ. Τα εντυπωσιακά, συνήθως λευκά άνθη της, που μπορεί να φτάσουν σε διάμετρο τα 13 εκ., είναι ένα ζωντανό μάθημα ανθικής μορφολογίας, καθώς μπορεί κανείς να διακρίνει μακροσκοπικά, τα επιμέρους ευμεγέθη ανθικά τμήματα, όπως οι πολυάριθμοι στήμονες με τους κίτρινους ανθήρες και τα εριώδη καρπόφυλλα με την κόκκινη, ελικοειδή στιγματική περιοχή. Η περίοδος άνθισης κρατά από τον Απρίλιο έως και τον Ιούνιο. Ελληνικό ενδημικό υποείδος,
9