στιχόδεντρων. Όλες απέτυχαν. Εκτός από δύο. Πως και που; Για τη συνέχεια ο λόγος δίνεται στον πατριάρχη των Ελλήνων βοτανικών Θεόδωρο Ορφανίδη.
10
Paeonia mascula subsp. hellenica( Γ. Πουλής)
εμφανίζεται σε πετρώδεις πλαγιές, ξέφωτα δασών ελάτης και καστανιάς, αλλά και φρύγανα, στην Αττική, την Άνδρο, την Ικαρία, τα βουνά της Ανατολικής Πελοποννήσου, αλλά και την Εύβοια, όπου δημιουργεί μεγάλες αποικίες.( Γ. Πουλής).
Illustrated Flora of Cyprus
Κατερίνα Κουτσοβούλου Πράσινο Ταμείο
Κυκλοφόρησε το βιβλίο του Γιάννη Χριστοφίδη Illustrated Flora of Cyprus( Εικονογραφημένη χλωρίδα της Κύπρου)( ISBN-13: 9789963854226, 383 σελίδες). Το βιβλίο είναι γραμμένο στην Αγγλική γλώσσα και περιλαμβάνει στοιχεία για τη γεωλογία και τους οικοτόπους της Κύπρου, περιγραφές όλων των ιθαγενών και επιγενών ανθοφόρων φυτών της Κύπρου( εκτός των Poaceae), την εξάπλωσή τους στην Κύπρο, όλες τις νέες αναφορές και τις πρόσφατες ταξινομικές αλλαγές, την περίοδο ανθοφορίας, το καθεστώς προστασίας και κλείδες προσδιορισμού για τα πιο δύσκολα γένη. Γίνεται ακόμη αναφορά στα είδη που υπάρχουν και στην Κρήτη. Τα κείμενα συνοδεύονται από πλούσιο φωτογραφικό υλικό με φωτογραφίες των πιο αντιπροσωπευτικών ειδών για κάθε γένος, κοντινές φωτογραφίες των καρπών καθώς και φωτογραφίες των περισσότερων ενδημικών φυτών της Κύπρου.
Προς τον υπουργό των Εσωτερικών και τον υπουργό των Οικονομικών
Λαμβάνω την τιμή, κύριοι υπουργοί, να σας πληροφορήσω για ένα σπουδαίο πράγμα, που έχει μεγάλη αξία για τους φτωχούς κατοίκους διαφόρων νησιών μας. Αυτό είναι η παραγωγή μαστίχας από τους αυτοφυείς στα νησιά μας σχίνους.
Όταν το 1856 είπα κι έγραψα ότι είναι δυνατόν και οι αυτοφυείς σχίνοι στην Ελλάδα να παράγουν την χιώτικη μαστίχα, λίγοι με πίστεψαν τότε, γιατί οι απηρχαιωμένες προλήψεις πάντοτε εμπόδιζαν τον άνθρωπο να βρει την αλήθεια και να διακρίνει το ορθό από το εσφαλμένο. Μία πρόληψη που επινοήθηκε, κατ’ ανάγκη, πριν πολλά χρόνια από τους αφοσιωμένους στο εμπόριο πανέξυπνους Χιώτες, για να μην αναγκάζονται αυτοί και τα παιδιά τους, ως αιώνιοι δούλοι της Βαλιδέ, να συλλέγουν την μαστίχα αντί για τον πλούτο που τους δίνει το επιχειρηματικό τους πνεύμα, ρίζωσε σε τέτοιο βαθμό ώστε και τώρα να πιστεύουν πολλοί ότι μόνο η γη των Μαστιχοχωρίων της Χίου, επειδή περιέχει αποκλειστικά δικά της στοιχεία, παράγει την ευωδιαστή μαστίχα. Αλλά η επιστήμη βλέπει με άλλα μάτια τα πράγματα και διά του Διοσκουρίδη, του Τουρνεφόρ και εμού, σαλπίζει ότι η μαστίχα παράγεται και αλλού από τους κοινούς σχίνους, που δεν έχουν καμιά διαφορά από τους σχίνους που καλλιεργούνται στην Χίο …
… Ιδού τι προσθέτω εγώ και τι έπραξα μέχρι τώρα, διαλύοντας κάθε αμφιβολία για την παραγωγή και στην Ελλάδα του ευγενούς προϊόντος της μαστίχας.
Αφού σύγκρινα το δείγμα μαστιχοφόρου σχίνου της Χίου που έχω στην βοτανική μου συλλογή με δείγματα πολλών σχίνων από την Ελλάδα και δεν βρήκα καμιά οργανική και ειδική διαφορά, αποφάσισα να μεταβώ στη Χίο και να εξετάσω επί τόπου το ζήτημα. Τον Απρίλιο του 1856, λοιπόν, επισκέφθηκα σχεδόν όλα τα Μαστιχοχώρια από την Καλλιμασιά μέχρι το Πυργί, με εξαίρεση τα νοτιότερα και μακρινότερα Μεστά και Ολύμπους.
Από τις παρατηρήσεις που έκανα, διαμένοντας πάνω από ένα μήνα στην Χίο, πείστηκα ακόμα περισσότερο ότι η μαστίχα δεν είναι αποκλειστικώς προϊόν της Χίου. Τα Μαστιχοχώρια δεν έχουν κάτι το εξαιρετικό, εκτός από την φιλοπονία των κατοίκων τους και την θέση τους. Βρίσκονται στο νότο του νησιού και σχετικά κοντά στην παραλία, εκτός από τα Δίδυμα, τα Παστρικά και το Πυργί που είναι μεσογειακότερα. Η γη είναι η κοινή αργιλώδης γη της Ελλάδας έχοντας οξείδιο του σιδήρου( κοκκινιά). Το έδαφος λοιπόν των Μαστιχοχωρίων δεν έχει καμιά διαφορά από το έδαφος των Κυκλάδων και την Πελοποννήσου, δεν έχει καμιά επιρροή στην παραγωγή της μαστίχας και κάθε άλλη εξέταση είναι περιττή, αφού τα γεωλογικά χαρακτηριστικά είναι σαφή και αναμφισβήτητα. Εξέτασα όμως τον τρόπο με τον οποίο οι μαστιχοχωρίτες εργάζονται για την συλλογή της μαστίχας.
Όταν επέστρεψα τον Ιούνιο στην Ελλάδα, έσπευσα να κάνω πειράματα επί των ελληνικών σχίνων. Πρώτα κέντησα, όπως κάνουν στην Χίο, πολλούς σχίνους στην Αττική, κάτω από το Δαφνί και γύρω από το λεγόμενο μετόχι του Σκαραμαγκά. Μετά πήγα στην Αίγινα, Σύρο, Σέριφο και Μήλο. Εκτός από τη Σέριφο και την Αίγινα, όπου δεν βρήκα πολλούς σχίνους, παντού έλαβα μαστίχα ευωδιέστατη που όμως δεν ήταν ξηρή και εύθρυπτη.
Προσδοκώντας αναμφισβήτητη επιτυχία, δεν παρέλειψα στις περιοδείες μου να προτρέπω όλους τους γνωστούς μου κατοίκους Κυκλάδων να κάνουν τα ίδια με μένα πειράματα στην πατρίδα τους. Μετά δύο χρόνια, ευτύχησα να λάβω εξαίσια δείγματα μαστίχας, όμοιας στα πάντα με την χιώτικη, δηλαδή ξηρά, ευωδιέστατη και διαφανέστατη. Το πρώτο δείγμα με του έστειλα ο κύριος Σιβίνης από την Αντίπαρο και το δεύτερο ο διδάσκαλος κύριος Ιωαννίδης από την Αμοργό. Τα δείγματα αυτά εκτέθηκαν μαζί με άλλες συλλογές μου στην έκθεση των Ολυμπίων το 1859. Αν και πέρασαν από τότε 13 ολόκληρα χρόνια, ουδεμία αλλοίωση συνέβη σ’ αυτά εκτός από το βαθύτερο κίτρινο χρώμα που απέκτησαν.
Στην Αντίπαρο οι μαστιχοφόροι σχίνοι δεν είναι πολλοί, όπως φαίνεται, αλλά είναι εύκολο να πολλαπλασιαστούν γρήγορα. Στην Αμοργό όμως οι σχίνοι είναι