ΕΠΊΛΟΓΟΣ- ΑΠΟΤΊΜΗΣΗ ΚΑΙ ΣΎΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΚΛΉΣΕΙΣ
μοσίων προϋπολογισμών που λαμβάνουν υπόψη τους τη διάσταση του φύλου. Στόχος των σχετικών διαδικασιών και εργαλείων είναι ο σχεδιασμός κι η αξιολόγηση των δημοσίων οικονομικών με όρους φύλου( Villagomez, 2008: 96). Πρόκειται για μία πτυχή των πολιτικών ισότητας η οποία δεν έχει εισαχθεί επισήμως μέχρι στιγμής στη χώρα μας, παρότι υπάρχει σημαντική εμπειρία χρήσης της από διεθνείς οργανισμούς και συγκεκριμένα το Ταμείο Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών για τις Γυναίκες( UNIFEM), τη Γραμματεία της Κοινοπολιτείας, το Διεθνές Κέντρο Έρευνας για την ανάπτυξη του Καναδά και άλλους φορείς. Τα δημόσια οικονομικά που περιλαμβάνουν τη διάσταση του φύλου, αντανακλούν τις προσπάθειες να διαχωριστεί ο γενικός προϋπολογισμός του κράτους βάσει των επιπτώσεών του στους άνδρες και τις γυναίκες και να λάβει υπόψη του το σύστημα σχέσεων των φύλων και τις ανισότητες που παράγει. Με δεδομένη τη σπουδαιότητα του προϋπολογισμού ως βασικού εργαλείου άσκησης μακροοικονομικής πολιτικής τόσο τα έξοδα όσο και τα έσοδα( δημοσιονομική πολιτική) καθώς και τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για καθένα συνδέονται με την εισαγωγή της οπτικής του φύλου στον προϋπολογισμό( πχ. αποτιμήσεις συντάξεων, οικογενειακών επιδομάτων, φόρων, δημόσιων αγαθών κ. λπ. κατά φύλο).
Σύμφωνα με την Sharp( 2002), όλες οι πολιτικές που απεικονίζονται ή μπορούν να απεικονιστούν με όρους χρηματοδότησης και επηρεάζουν τις ανισότητες των φύλων ως προς τη χρήση και την πρόσβαση σε πόρους, μπορούν να εξεταστούν υπό το πρίσμα του φύλου. Δαπάνες που αφορούν την εκπαίδευση, την υγεία, την απασχόληση, τις καινοτομίες, τα μέσα μεταφοράς, τον αγροτικό τομέα, το εμπόριο κ. λπ. υπόκεινται στα δημόσια οικονομικά που περιλαμβάνουν τη διάσταση του φύλου, αφού μπορούν να καταγράφονται αυτοτελώς τα σχετικά στοιχεία ανά φύλο και να εκτιμηθούν στη συνέχεια οι επιπτώσεις ανάλογα με το φύλο. Η απουσία αυτής της πληροφορίας μπορεί να δείχνει τη μακροοικονομική πολιτική ουδέτερη ως προς το φύλο( gender neutral), ενώ στην ουσία είναι τυφλή ως προς το φύλο( gender blind)( Villagomez, 2008: 102).
Ένας άλλος πολύ σημαντικός τομέας που έχει « παραμείνει στο σκοτάδι » για μεγάλο διάστημα είναι ο ρόλος της « μη αμειβόμενης οικονομίας », ειδικότερα των απλήρωτων δραστηριοτήτων φροντίδας που παρέχουν συνήθως οι γυναίκες και συνεισφέρουν σημαντικά στην κοινωνική αναπαραγωγή. Η πληροφόρηση για τη χρήση του χρόνου από γυναίκες και άνδρες καθίσταται πολύ σημαντική για να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις των πολιτικών που θεωρούν ότι τα νοικοκυριά( δηλαδή οι γυναίκες) θα αναλάβουν το βάρος των περικοπών των δημόσιων κοινωνικών υπηρεσιών η πόρων. Ιδιαίτερα επίκαιρα ζητήματα και μάλιστα στην περίοδο οικονομικής κρίσης.
Υπάρχουν παραδείγματα, όπως π. χ. αυτό των περικοπών στα δημόσια μέσα συγκοινωνίας στην Ιταλία, τα οποία συνδέονται λιγότερο εμφανώς με το φύλο, προκαλούν όμως αύξηση των ανισοτήτων με βάση τις διαφορετικές ανάγκες ανδρών και γυναικών-αποτιμώμενες στατιστικά και όχι ουσιοκρατικά- τις οποίες εν τέλει πλήττουν περισσότερο.
Οι δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη σε χώρες της Ευρώπης και στην Ελλάδα και αφορούν την παροχή βασικών δημοσίων υπηρεσιών, όπως η ύδρευση και ο ηλεκτρισμός, η υγεία, η εκπαίδευση, ο πολιτισμός και η επιστήμη, προσφέρουν ευκαιρίες αλλά και περιορισμούς στα δημόσια οικονομικά που περιλαμβάνουν τη διάσταση του φύλου. Βασικά στοιχεία που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη είναι πώς θα επηρεάσουν ενδεχόμενες περικοπές και ιδιωτικοποιήσεις τους χρήστες των υπηρεσιών ανάλογα με τις οικονομικές τους δυνατότητες και το φύλο.
71