ΕΘΝΙΚΈΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΈΣ ΠΟΛΙΤΙΚΈΣ
Θα πρέπει να τονίσουμε ότι η εισαγωγή του gender budgeting έχει γίνει ήδη από τον ΟΟΣΑ με επίσημο τρόπο και συγκεκριμένα με ερωτηματολόγιο της ετήσιας έρευνας για την εξέλιξη των προϋπολογισμών της Μονάδας Δημόσιας Διακυβέρνησης και Διαχείρισης του ΟΟΣΑ, το οποίο περιελάμβανε σειρά ερωτήσεων υπό τον τίτλο: « Δημόσια Οικονομικά με εστίαση στο Φύλο »( ΟΟΣΑ, 2001 στο: Villagomez 2008: 107). Μόνο η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Γαλλία και η Σουηδία ανέφεραν ότι εισήγαγαν άμεσα την ανάλυση του φύλου στα κείμενα των δημοσίων οικονομικών. Είναι γεγονός ότι βρισκόμαστε ακόμη μακριά από τη συστηματική αποτίμηση στη βάση του φύλου στους εθνικούς προϋπολογισμούς( gender impact assessment), είναι αναγκαίο όμως να το επιχειρήσουμε. αξιοποιώντας και την σχετική εμπειρία χωρών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία και διεθνών οργανισμών. Τα προτεινόμενα εργαλεία είναι( Villagomez, 2008: 120-121):
• y Ανάλυση των επιπτώσεων των δημοσίων δαπανών κατά φύλο.
• y Αποτίμηση των επωφελούμενων κατά φύλο.
• y Ανάλυση κατά φύλο των επιπτώσεων του προϋπολογισμού στη χρήση του χρόνου.
• y Πλαίσιο μεσοπρόθεσμης μακροοικονομικής πολιτικής με οπτική του φύλου.
• y Ανάλυση των επιπτώσεων των εσόδων κατά φύλο.
• y Δημοσιονομικά δελτία με την οπτική του φύλου.
γ. Η Σημασία των Νοηματικών Πλαισίων( Conceptual Frame Analysis)
Οι αποτιμήσεις των πολιτικών ισότητας σε διάφορες χώρες με διαφορετικά κοινωνικά και πολιτισμικά περιβάλλοντα έδειξαν ότι παρόμοιες πολιτικές είχαν διαφορετικά αποτελέσματα. Διαπιστώθηκε ότι η αποτελεσματικότητα των εφαρμοζόμενων παρεμβάσεων δεν εξαρτάται μόνο από αντικειμενικά στοιχεία, όπως τους θεσμούς και το σχεδιασμό των πολιτικών. Καθορίζεται και από τον τρόπο με τον οποίο περιγράφεται / αναπαρίσταται και γίνεται αντιληπτή / προσλαμβάνεται η πραγματικότητα από τους φορείς και τα εμπλεκόμενα πρόσωπα( Παντελίδου Μαλούτα, 2005: 149-168, Παντελίδου Μαλούτα 2007: 25-27, Στρατηγάκη, 2008: 50-54).
Η Carol Lee Bacchi εισήγαγε το φύλο στην ανάλυση του νοηματικού πλαισίου των δημόσιων πολιτικών, διερευνώντας ποιο θεωρείται να είναι το πρόβλημα της ανισότητας των γυναικών, ποια όψη του αναπαρίσταται στο λόγο και ποια παραμένει στην αφάνεια( Bacchi 1999: 11). Η μελέτη της έλαβε υπόψη τις διαφορετικές αναγνώσεις των κειμένων και του πολιτικού λόγου, οι οποίες παράγουν διαφορετικές πολιτικές αντιλήψεις. Η ίδια μελέτησε διεξοδικά πώς αναπαρίστανται από τον δημόσιο λόγο ορισμένα βασικά ζητήματα πολιτικών φύλου, που συνδέονται με την ισότητα αμοιβών, τις διακρίσεις σε βάρος των γυναικών, την ισότητα στην εκπαίδευση, τη φροντίδα των παιδιών, την οικογενειακή βία και τη σεξουαλική παρενόχληση. Όπως εύστοχα υπογραμμίζει η Παντελίδου Μαλούτα σε σχετική αναφορά, έχει μεγάλη πολιτική σημασία για την υλοποίηση των πολιτικών ισότητας ποιες αντιλήψεις και υφιστάμενα νοηματικά πλαίσια υπάρχουν για το τι είναι έμφυλη ισότητα, γιατί υπάρχει η ανισότητα, γιατί πρέπει να καταπολεμηθεί, τι σημαίνει φύλο( Παντελίδου Μαλούτα, 2007: 25). Όπως αναφέρει σε σχετικό παράδειγμα, αν στις πολιτικές για τη σεξουαλικότητα υφέρπει η αντίληψη ότι οι άνδρες είναι σεξουαλικά όντα με ισχυρές ορμές, ενώ οι γυναίκες υπάρχουν μόνο για να τους προσφέρουν ικανοποίηση( αντίληψη για την παθητική γυναικεία σεξουαλικότητα), ο πολιτικός λόγος για τα μέτρα εναντίον του βιασμού και της πορνείας θα είναι διαφορετικός.
Στο πρόγραμμα MAGEEQ( www. mageeq. net), διακρατική ευρωπαϊκή έρευνα σε επιλεγμένους τομείς των δημόσιων πολιτικών που έγινε και στη χώρα μας, αποτέλεσαν αντικείμενο
72