ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ | Seite 69
ΕΠΊΛΟΓΟΣ - ΑΠΟΤΊΜΗΣΗ ΚΑΙ ΣΎΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΚΛΉΣΕΙΣ
Μέτρα όπως η επέκταση των ωρών λειτουργίας των δημόσιων σχολείων (ολοήμερο
σχολείο μέχρι τις 4 μ.μ.), αύξηση του αριθμού των παιδικών σταθμών, ειδικά προγράμμα-
τα κατάρτισης για γυναίκες άνω των 40 ετών σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο
αυτό. Ειδικότερα, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Απασχόληση (ΕΣΔΑ) του 1999 ανήγγει-
λε τη δημιουργία ολοήμερων νηπιαγωγείων και σχολείων, Μονάδων Κοινωνικής Φροντίδας
Ηλικιωμένων και νέων δημόσιων βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών και Κέντρων Δημι-
ουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ΚΔΑΠ). Στη συνέχεια έγινε επέκταση των προαναφερθει-
σών δομών με πόρους του Γ΄ ΚΠΣ. Η συνολική αποτίμηση του Γ΄ ΚΠΣ κάνει λόγο για «ση-
μαντικά και ορατά» τουλάχιστον ποσοτικά αποτελέσματα (Στρατηγάκη, 2006: 291) παρά την
αναμενόμενη μη πλήρη αξιοποίηση των σχετικών δυνατοτήτων και ευκαιριών. Ειδικότερα δι-
ατυπώνεται η άποψη ότι η υλοποίηση του Γ΄ ΚΠΣ «μπορεί να αποτιμηθεί συνολικά ως θετική».
Μέσω των διαδικασιών του συγκεκριμένου Επιχειρησιακού Προγράμματος ευαισθητο-
ποιήθηκε η κοινή γνώμη και προσφέρθηκαν στην ελληνική Δημόσια Διοίκηση τα εργαλεία
άσκησης πολιτικής. Διαπιστώθηκαν οι ελλείψεις και έγινε προσπάθεια να καλυφθούν οι
ανάγκες σε υποδομές φροντίδας, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σημασία των δομών αυτών
των οποίων οι υπηρεσίες καλύπτονταν πριν κυρίως από γυναίκες στο πλαίσιο των έμφυλων
ρόλων τους. Είναι εντυπωσιακά υψηλό το ποσοστό των γυναικών που ισχυρίζονται ότι χρη-
σιμοποιούν τις δημόσιες υπηρεσίες φροντίδας παιδιών για να διατηρήσουν ή να βελτιώσουν
τη θέση εργασίας που κατέχουν (Καραμεσίνη, 2008: 315). Παρόλα αυτά, ακόμα και μετά
την πρόοδο των τελευταίων είκοσι ετών, η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις των χω-
ρών του ΟΟΣΑ και της ΕΕ ως προς τα ποσοστά κάλυψης των παιδιών και των ηλικιωμένων
από υπηρεσίες δημόσιας κοινωνικής φροντίδας (Karamessini & Moukanou, 2006). Διαγνώ-
σθηκαν οι ανάγκες συμβουλευτικής και ψυχοκοινωνικής στήριξης σε ευάλωτες ομάδες γυ-
ναικών, όπως οι κακοποιημένες γυναίκες και οι μετανάστριες. Δημιουργήθηκε εξάλλου μία
παρακαταθήκη νέων εξειδικευμένων γνώσεων που αφορούν το φύλο, την ισότητα και την
έμφυλη διάσταση των δημόσιων πολιτικών (Στρατηγάκη, 2006: 293).
Αλλά και συνολικά το τοπίο των κοινωνικών αντιλήψεων και η βελτίωση των συνθη-
κών διαβίωσης συγκεκριμένων κατηγοριών γυναικών αποτέλεσαν θετική εξέλιξη για το σύ-
στημα των έμφυλων σχέσεων (Παντελίδου Μαλούτα, 2007: 22). Σύμφωνα με εκτιμήσεις οι
οποίες προέκυψαν στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος του Πανεπιστημίου Αθηνών
Πυθαγόρας ΙΙ με συγχρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) και τίτλο:
«Έμφυλες διαφορές στα πρότυπα πολιτικότητας: διερεύνηση της εξέλιξης των διαφορών
στην ιδεολογική τοποθέτηση και πολιτική συμπεριφορά ανάλογα με το φύλο στις νέες κοινω-
νικοπολιτικές συνθήκες (2005)».
Μέσω της υλοποίησης των πολιτικών ισότητας συντελέστηκε αύξηση των κοινωνικών
παροχών αλλά και της γυναικείας απασχόλησης ιδιαίτερα στον τριτογενή τομέα, η οποία
συνδέεται με την ανάπτυξη του κράτους πρόνοιας. Ειδικότερα, με βάση τα στοιχεία της ΕΣΥΕ
στις έρευνες εργατικού δυναμικού τη δεκαετία 1981-1991, καταδεικνύεται «αύξηση της απα-
σχόλησης των γυναικών και της συμμετοχής τους στο εργατικό δυναμικό, όλο και μεγαλύτερη
συμμετοχή τους στον τριτογενή τομέα, βελτίωση του επιπέδου εκπαίδευσής τους». Άλλοι δεί-
κτες όμως δεν βελτιώνονται, καθώς παρατηρείται μεγάλη αύξηση στην εγγεγραμμένη ανερ-
γία και συνεχιζόμενη υποαντιπροσώπευσή τους στις διευθυντικές και ανώτερες διοικητικές
θέσεις (Παντελίδου Μαλούτα, 2007: 22).
Σύμφωνα εξάλλου με τα στοιχεία τα οποία παραθέτει η Καραμεσίνη στην ειδική έρευνά
της για την Ισότητα των Φύλων στην απασχόληση (2008: 297), κατά την περίοδο ισχύος Γ΄
69