ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 | TRAFFICKING ΓΥΝΑΙΚΏΝ
μεγαλύτερη κοινωνική και οικονομική χειραφέτηση βρίσκονται αιχμάλωτες, υποβάλλονται σε έντονη και ανυπόφορη σωματική και ψυχική βία, και όλα αυτά οδηγούν αναπόφευκτα σε αλλαγή της προσωπικότητάς τους( Μonzini, 2007: 17-18).
Η μελέτη της Monzini, η οποία διετέλεσε ερευνήτρια του Ινστιτούτου Ερευνών Διαπεριφερειακών Εγκλημάτων και Δικαιοσύνης του ΟΗΕ, προσφέρει και μία ακόμη εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ερμηνεία στο πολύπτυχο των αιτίων που οδήγησαν στην τόσο εκτεταμένη διάδοση της πορνείας: «… το να καταφεύγει κάποιος πελάτης στο αγοραίο σεξ μπορεί συχνά να ερμηνευτεί ως μία μορφή ικανοποίησης, μια επιβεβαίωση-αν και εφήμερη- της κυριαρχίας του άνδρα πάνω στη γυναίκα. Το τέλος της εποχής της υποταγής των γυναικών, η οποία δεν ανταποκρίνεται πλέον στα κλασσικά στερεότυπα, λειτουργεί ως ένα είδος απειλής »( Monzini, 2007: 26-29). Είναι ενδεικτική η δήλωση πελάτη, πτυχιούχου, διευθυντή επιχείρησης που πηγαίνει με πόρνες του δρόμου: « Πηγαίνω με αυτές τις κοπέλες γιατί αναγκάστηκα από τον εξουσιαστικό φεμινισμό που διέλυσε τις παραδοσιακές σχέσεις ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα »( Monzini, 2007: 3).
Στην ίδια μελέτη γίνεται και μία διαχρονική σύγκριση των σεξουαλικών συμπεριφορών των φύλων και εξάγεται το εξής συμπέρασμα: Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα η σεξουαλική απελευθέρωση εξελίχθηκε πολύ στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, σε τέτοιον βαθμό που σίγουρα μειώθηκε η σεξουαλική καταπίεση. Ωστόσο δε μειώθηκε ο αριθμός των ανδρών που καταφεύγουν στην πορνεία. Αντίθετα, η πορνεία σήμερα είναι πιο διαδεδομένη από ό, τι πριν το 1968( Monzini, 2007: 35).
Ήδη από τη δεκαετία του 1970, ο Marcuse είχε εντοπίσει ότι στο πλαίσιο της καπιταλιστικής ανάπτυξης συντελείται « μεταμόρφωση εμπορευμάτων που μπορούν να αγοραστούν και να καταναλωθούν ως αντικείμενα της λίμπιντο ». 8 Ο ίδιος είχε ερμηνεύσει τη διεύρυνση της εμπορευματοποίησης του σεξ ως απόδειξη αυτού που αποκαλούσε « καταπιεστική ανοχή » της καπιταλιστικής κοινωνίας. Πρόκειται για μία ψευδεπίγραφη « ελευθερία », αφού αυτή προσφερόταν με τους όρους εμπορευματικής ανταλλαγής, στο εσωτερικό δηλαδή ενός συστήματος που παρέμενε προσκολλημένο σε ένα έντονο έλεγχο και σε ένα αυστηρό διακανονισμό( Monzini, 2007: 38). Είναι αυτονόητο ότι πραγματική ελευθερία δεν θα μπορούσε να υπάρξει στο πλαίσιο μιας κοινωνίας στην οποία οι σχέσεις των φύλων διέπονται από τη λογική του εμπορεύματος και καθορίζονται από αυστηρά στερεότυπα.
H Monzini εντοπίζει στη διάρκεια των δεκαετιών 1980 και 1990 μία εντυπωσιακή διεύρυνση των πιο λαϊκών στρωμάτων ως πελατών στην παγκόσμια αγορά πορνείας( Monzini, 2007: 28). Σε αντίστοιχα συμπεράσματα καταλήγουν και για την ελληνική περίπτωση οι έρευνες του Γρηγόρη Λάζου, στις οποίες θα αναφερθούμε στη συνέχεια. Ένα σημείο που έχει ιδιαίτερη σημασία για την κατανόηση του φαινομένου είναι οι τρόποι απόσπασης της « συναίνεσης » της εκδιδόμενης γυναίκας θύματος trafficking. Ξύλο, απειλές, βιασμοί, εγκλεισμός, απειλή για καταγγελία στις αρχές για απέλαση, έως και φόβος μαύρης μαγείας χρησιμοποιούνται από τους εμπόρους για να καταστείλουν τις όποιες αντιρρήσεις των γυναικών( Monzini, 2007: 144). Ο ρόλος τοποτηρητή του κυκλώματος εξαναγκασμού στην πορνεία που αναλαμβάνουν γυναίκες είναι ένα άλλο μελανό σημείο. Προκαλούν αίσθηση οι επισημάνσεις της συγγραφέως που αναφέρονται στους τρόπους με τους οποίους κρατούνται
8. Marcuse, H.( 1995), Eros e cinilta, Edizioni Mondolibri, p. 34( αναφέρεται στο: Monzini, 2007: 35).
61