ΕΘΝΙΚΈΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΈΣ ΠΟΛΙΤΙΚΈΣ
έλεγχο ή εξουσία επί άλλου προσώπου για το σκοπό της εκμετάλλευσης. Η εκμετάλλευση θα περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστο την εκμετάλλευση της πορνείας των άλλων ή άλλες μορφές σεξουαλικής εκμετάλλευσης, την εξαναγκαστική εργασία ή παροχή υπηρεσιών, τη διαμόρφωση συνθηκών σκλαβιάς ή παρόμοιων με αυτή πρακτικών, τη διαμόρφωση συνθηκών δουλείας( δεσμευτικής παροχής υπηρεσιών) ή τη λήψη σωματικών οργάνων. Η σύμφωνη γνώμη του θύματος της παράνομης διακίνησης στη σκοπούμενη εκμετάλλευση, έτσι όπως η τελευταία διατυπώνεται στην υποπαράγραφο( α) αυτού του άρθρου, δεν θα λαμβάνεται υπ’ όψιν, εφόσον για την επίτευξή της έχει χρησιμοποιηθεί οποιοδήποτε από τα μέσα που αναφέρονται στην παραπάνω υποπαράγραφο( α) … »( Τσακλάγκανου, 1993: 1-2).
Σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, τέσσερα περίπου εκατομμύρια άνθρωποι πέφτουν κάθε χρόνο θύματα της εμπορίας ανθρώπων, κάτι που θεωρείται η πιο επικερδής δραστηριότητα του οργανωμένου εγκλήματος μετά το εμπόριο ναρκωτικών και όπλων. Ενδεικτικά, μόνο το έτος 2000 προέκυψαν σε παγκόσμιο επίπεδο έσοδα ύψους 7,5 δισ. ευρώ από την παράνομη διακίνηση ανθρώπων( ΕΕΔΑ, 2008: 105).
Επιπλέον, η Έκθεση της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου( ΕΕΔΑ) αναφέρει ότι: « ο ροζ τζίρος στην Ευρώπη ξεπερνάει πλέον αυτόν των ναρκωτικών και των όπλων, ενώ τείνει να κυριαρχήσει ένας νέος τύπος μαστροπού-επιχειρηματία δουλεμπόρου, ο οποίος διακινεί ένα μεγάλο αριθμό γυναικών και παιδιών »( ΕΕΔΑ, 2008: 105). Περιλαμβάνεται η εκτίμηση ότι στους 600.000 έως 800.000 ανθρώπους που διακινούνται διεθνώς κατ’ έτος, το 80 % των θυμάτων είναι γυναίκες και κορίτσια. 6
Σύμφωνα με έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας το 2005, το 40 % περίπου του συνόλου των θυμάτων ήταν παιδιά, ενώ το 98 % των θυμάτων σεξουαλικής εκμετάλλευσης ήταν νεαρά κορίτσια( ΕΕΔΑ, 2008: 107). Το πρόβλημα εμφανίζεται να αφορά όλες τις χώρες, πλούσιες, φτωχές, ανεπτυγμένες και υπό ανάπτυξη, καθώς οι περισσότερες χώρες είναι ταυτόχρονα και χώρες προέλευσης και προορισμού των θυμάτων.
Σε ό, τι αφορά την Ελλάδα, η χώρα μας ήταν παραδοσιακά χώρα προέλευσης μεταναστών / τριών. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 όμως μετατράπηκε σε χώρα προορισμού μεταναστών / τριών και στο ευρύτερο αυτό πλαίσιο έγινε και χώρα διέλευσης και προορισμού / υποδοχής. 7 Πέρα από το οικονομικό κίνητρο επίτευξης τεράστιων κερδών που προαναφέρθηκε, η μαζική διάσταση που έχει πάρει το φαινόμενο της μετανάστευσης δεν είναι βέβαια άσχετη με τη διεύρυνση της φτώχειας σε παγκόσμιο επίπεδο ή τις εμπόλεμες συνθήκες( εμφύλιες ή εξωτερικές συρράξεις) που επικρατούν σε αρκετές περιοχές του πλανήτη. Στο πλαίσιο αυτό αναπτύχθηκε το φαινόμενο του trafficking, η έννοια του οποίου( trafficking in human beings) αναφέρεται στην ειδική εκείνη μορφή εμπορίας ανθρώπων, όπου, όπως είδαμε, κύριος στόχος είναι η σεξουαλική εκμετάλλευση. Παρόλα αυτά, η εννοιολόγηση, οι ερμηνείες, και κατά συνέπεια η νομική αξιολόγηση και κρατική αντιμετώπιση των σχετικών πράξεων, παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των εθνικών πολιτικών. Όπως εύστοχα επισημαίνει η Paola Monzini, « για να καταλάβουμε πώς λειτουργεί σήμερα αυτή η αγορά, οι βασικοί παράγοντες που πρέπει να λάβουμε υπόψη είναι τρεις, η ζήτηση, η προσφορά και ο κοινωνικός ιστός στον οποίο οι δύο πρώτες συναντιούνται …»( Μonzini, 2007: 17). Στην αγορά της πορνείας κυρίως, οι κοινωνικοθεσμικές και πολιτιστικές απόψεις δεν μπορούν να παραβλεφθούν, οι προσδοκίες του μεταναστευτικού υποκειμένου προοδευτικά ανατρέπονται, γυναίκες που αναζητούν
6. Βλ. και: http:// www. state. gov / j / tip / rls / tiprpt / 2006 / 7. Βλ. ενδεικτικά: Rovolis, A. & Tragaki, Α.,( 2006), Ethnic Characterics and Geographical Distribution of
Immigrants in Greece, European Urban and Regional Studies, 13( 2): 99-111.
60