ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ | Seite 39

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 | ΦΎΛΟ ΚΑΙ ΑΜΕΙΒΌΜΕΝΗ ΑΠΑΣΧΌΛΗΣΗ
Η νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων
Παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον ως προς τη ερμηνεία ζητημάτων που προκύπτουν
από την εφαρμογή της προαναφερόμενης Οδηγίας. Όπως επισημαίνεται στη μελέτη της Γιαν-
νακούρου (2008: 50), με την έκδοση περισσότερων από σαράντα Αποφάσεών του το Δι-
καστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποσαφήνισε με θετικό τρόπο μία σειρά από βασικά
θέματα, διαμορφώνοντας ως θεμελιώδη αρχή του Κοινοτικού Δικαίου την αρχή της αποτελε-
σματικής δικαστικής προστασίας. Παραθέτουμε επιγραμματικά τα θέματα τα οποία έχει ερμη-
νεύσει η πάγια Νομολογία του ΔΕΚ:
y y Η έννοια της έμμεσης διάκρισης.
y y Το πεδίο εφαρμογής της διάταξης περί επαγγελματικών δραστηριοτήτων που μπορούν
να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας.
y y Η έκταση προστασίας των γυναικών.
y y Ο τρόπος αντιμετώπισης της διάκρισης λόγω εγκυμοσύνης.
y y Έκταση των θετικών μέτρων.
Οι έννοιες της άμεσης και έμμεσης διάκρισης είναι κομβικής σημασίας για τη διαμόρφω-
ση Προγραμμάτων Δράσης και Πολιτικών, γι’ αυτό και κρίνουμε σκόπιμο να επιμείνουμε στο
περιεχόμενό τους:
Άμεση διάκριση
Είναι αυτή που χρησιμοποιεί το κριτήριο του φύλου για να ιδρύσει μια λιγότερο ευνοϊκή
μεταχείριση από αυτήν την οποία υφίσταται (ή δυνητικά μπορεί να υποστεί ή υπέστη στο
παρελθόν) ένα άλλο πρόσωπο (Οδηγία 2002/73). Η άμεση διάκριση μπορεί να προέρ-
χεται από διατάξεις νόμων, κανονιστικών πράξεων, συλλογικών συμβάσεων εργασίας, εν
γένει επιχειρησιακών πρακτικών. Η έννοια της άμεσης διάκρισης αποκτά νόημα εφόσον
δύο ή περισσότερα πρόσωπα βρίσκονται σε συγκρίσιμη κατάσταση.
Σύμφωνα με τη διεξοδική επισκόπηση της νομολογίας του ΔΕΚ, την οποία παραθέτει η
Γιαννακούρου (2008: 55), βασικές αποφάσεις για την άμεση διάκριση λόγω φύλου είναι
οι εξής:
y y άρνηση πρόσληψης εγκύου (απόφαση Dekker),
y y απαγόρευση απόλυσης εγκύου (απόφαση Webb),
y y άρνηση ανανεώσης σύμβασης ορισμένου χρόνου εγκύου (απόφαση Melgar),
y y άρνηση επανόδου μιας εργαζόμενης στη θέση που είχε πριν από τη χορήγηση άδειας
εγκυμοσύνης (απόφαση Busch).
Έμμεση διάκριση
Ορίζεται ότι αυτή συντρέχει όταν μία εκ πρώτης όψεως ουδέτερη διάταξη, κριτήριο ή
πρακτική θα μπορούσε να θέσει σε ιδιαίτερα μειονεκτική θέση τους εκπροσώπους του
άλλου φύλου, εκτός αν η διάταξη, το κριτήριο ή η πρακτική δικαιολογείται από νόμιμο στό-
χο και τα μέσα για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι πρόσφορα και αναγκαία (Οδηγίες
2000/43 και 2000/78).
Οι παραπάνω αρχές ισχύουν με αυστηρό τρόπο στο πλαίσιο του κοινοτικού δικαίου,
όπου τίθενται αυστηρές προϋποθέσεις για τις επαγγελματικές δραστηριότητες που επι-
39