ΕΘΝΙΚΈΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΈΣ ΠΟΛΙΤΙΚΈΣ
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα άρθρα 111-118 του Σχεδίου Συντάγματος στα οποία καταγράφεται η στροφή της ευρωπαϊκής οπτικής από την ισότητα των φύλων στην ισότητα για όλους. Ειδικότερα, ορίζονται τα εξής: « κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή των πολιτικών και δράσεων του παρόντος Μέρους, η Ένωση επιδιώκει να καταπολεμήσει κάθε διάκριση λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού ».
Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη της ΕΕ η Συνθήκη της Λισσαβώνας υπογράφτηκε από τα Κράτη Μέλη το 2007, με επόμενο στάδιο τη διαδικασία κύρωσης από 27 χώρες. Σημαντικό είναι εδώ το άρθρο 1α της Συνθήκης, όπου αναφέρεται ότι: « η Ένωση βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου, καθώς και του σεβασμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των προσώπων τα οποία ανήκουν σε μειονότητες. Οι αξίες αυτές είναι κοινές στα κράτη μέλη εντός κοινωνίας που χαρακτηρίζεται από τον πλουραλισμό, την απαγόρευση των διακρίσεων, την ανοχή, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών ».
Με επίσημο τρόπο συμπεριλαμβάνεται η ισότητα των φύλων μεταξύ των αξιών της Ένωσης, έτσι ώστε να καθίσταται κριτήριο συμμόρφωσης των Μελών, αλλά και επιλεξιμότητας των υποψηφίων προς ένταξη μελών προς το κοινοτικό κεκτημένο.
β. Το Παράγωγο Κοινοτικό Δίκαιο
Με τον όρο αυτό αναφερόμαστε κυρίως στην έκδοση των Οδηγιών, οι οποίες αποτελούν δραστηριότητα της Επιτροπής με δεσμευτικό χαρακτήρα( ήδη έχουμε αναφερθεί σε αρκετές από αυτές). Θα εστιάσουμε στη συνέχεια στο περιεχόμενο των πλέον βασικών από αυτές και στην ερμηνείας του από τη Νομολογία του ΔΕΚ.
38
Η Οδηγία 76 / 207
Η εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σημαίνει την απουσία κάθε διάκρισης που βασίζεται στο φύλο, είτε άμεσα είτε έμμεσα, σε συσχετισμό ιδίως με την οικογενειακή κατάσταση. Το υποκειμενικό πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας αφορά τόσο τις έγγαμες γυναίκες όσο και άγαμες μητέρες, εργαζόμενες με μικρά παιδιά κ. λπ. Το αντικειμενικό πεδίο αφορά κάθε στάδιο της εργασιακής διαδικασίας, από τα κριτήρια επιλογής ή πρόσληψης, αγγελίες, διαφημίσεις, προκηρύξεις, επαγγελματικό προσανατολισμό, εκπαίδευση, όρους εργασίας και όρους απόλυσης.
Η προστασία της κατάστασης εγκυμοσύνης και μητρότητας αντιμετωπίζεται ως ειδική διευθέτηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών και όχι ως απόκλιση από αυτήν( Γιαννακούρου, 2008: 45). Άλλωστε το ΔΕΚ έχει δεχθεί ότι η Οδηγία θεσπίστηκε προς όφελος της μητέρας, προκειμένου να αντιμετωπίσει τη διαταραχή που θα επέφερε η πίεση για πρόωρη επιστροφή στην εργασία μετά τον τοκετό. Θα πρέπει εξάλλου να σημειωθεί ότι η Οδηγία 76 / 207 δημιουργεί αγώγιμα προσωπικά δικαιώματα για τον εργαζόμενο άνδρα ή την εργαζόμενη γυναίκα, την προστασία των οποίων εξασφαλίζουν τα εθνικά δικαστήρια.
Το κυριότερο σημείο της νέας Οδηγίας 2002 / 73 / ΕΚ η οποία προήλθε από την αναθεώρηση της Οδηγίας 76 / 207, ήταν η αναγνώριση του δικαιώματος νομικών προσώπων να κινούν νομικές διαδικασίες στο όνομα και για την υπεράσπιση του θιγομένου από παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης.