ΕΘΝΙΚΈΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΈΣ ΠΟΛΙΤΙΚΈΣ
μόνων από τα Κράτη Μέλη, συντάχθηκαν μελέτες, εκδόθηκαν νομικά εγχειρίδια και αναλύθηκαν οι σχετικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Οι ευρωπαϊκές αυτές Οδηγίες αποτέλεσαν και το πλαίσιο βάσει του οποίου θεσπίστηκαν τα πρώτα νομοθετήματα ισότητας στην ελληνική έννομη τάξη, μετά την πλήρη ένταξη της χώρας το 1981 στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Η εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με το ισχύον τότε κοινοτικό κεκτημένο, λειτούργησε προωθητικά για την ψήφιση των Νόμων 1414 / 84 « Εφαρμογή της αρχής της ισότητας των φύλων στις εργασιακές σχέσεις » και 1483 / 84 « Προστασία και διευκόλυνση των εργαζομένων με οικογενειακές υποχρεώσεις-τροποποιήσεις και βελτιώσεις εργατικών νόμων »( βλ. αναλυτικά και: Κουκούλη-Σπηλιωτοπούλου, 1998: 13 κ. ε., Γιαννακούρου, 2008: 15 κ. ε.).
Η μεταφορά κατευθύνσεων και πολιτικών από την ευρωπαϊκή στην εσωτερική έννομη τάξη στο πλαίσιο και των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας, έθεσε και το γενικότερο πρόβλημα αν το γυναικείο κίνημα έπρεπε να διεκδικήσει, να στηρίξει και να επιδιώξει την εφαρμογή νόμων σε μία κοινωνία, όπως η ελληνική, όπου η καθημερινή πραγματικότητα έτεινε να περιορίσει τις γυναίκες σε status ζωής υποδεέστερο από τις ισχύουσες νομικές ρυθμίσεις.( Αθανασάτου, 1987: 26). Στις απαντήσεις που έδωσε η ιστορική εμπειρία σε αυτά τα ερωτήματα, θα έχουμε τη ευκαιρία να επανέλθουμε σε μεταγενέστερα στάδια της μελέτης μας.
β. Δεύτερη περίοδος( 1982-1990): Καθιέρωση Θετικών Δράσεων υπέρ των Γυναικών
Τη δεκαετία του 1980, η διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης συνδέθηκε με το όραμα της Κοινωνικής Ευρώπης. Η Ευρώπη της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Αγοράς και της Κοινωνικής Συνοχής περιελάμβανε την άρση των ανισοτήτων μεταξύ ανδρών και γυναικών. Η σύγκλιση πολιτικών παραγόντων και ειδικότερα η ύπαρξη Ευρωπαίων ηγετών με ισχυρό όραμα, όπως ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζακ Ντελόρ, αλλά και η τροφοδοσία και έμπνευση που αντλήθηκε από τα αιτήματα ενός ακμαίου γυναικείου κινήματος της προηγούμενης δεκαετίας, συνετέλεσε στην ανάπτυξη Προγραμμάτων Δράσης και μηχανισμών προώθησης της ισότητας. Έτσι προχώρησαν, πέρα από τις νομοθετικές προβλέψεις, στα πρώτα Μεσοπρόθεσμα Προγράμματα Δράσης για την Ισότητα Ευκαιριών μεταξύ Γυναικών και Ανδρών. Ειδικότερα, τη δεύτερη αυτήν περίοδο, ο στόχος της έμφυλης ισότητας υπηρετείται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης από:
22
• y το Πρώτο Μεσοπρόθεσμο Κοινοτικό Πρόγραμμα για την προώθηση της Ισότητας Ευκαιριών για τις γυναίκες( 1982-1985). Στόχος του ήταν η μείωση του κατά φύλο επαγγελματικού διαχωρισμού της αγοράς εργασίας.
• y το Δεύτερο Μεσοπρόθεσμο Κοινοτικό Πρόγραμμα για τον συνδυασμό / συμφιλίωση επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων για άνδρες και γυναίκες( 1986- 1990).
Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων διατέθηκαν σημαντικοί ανθρώπινοι και οικονομικοί πόροι, αφού κατευθύνθηκαν σε αυτά σημαντικές χρηματοδοτήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου( ΕΚΤ) κατά το Α΄ και Β΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης( Στρατηγάκη, 2008: 34).
Η συνειδητοποίηση των εμποδίων τα οποία συναντούν οι γυναίκες στην πρόσβαση στην αγορά εργασίας και στην περαιτέρω επαγγελματική εξέλιξη και την επίτευξη της ουσιαστικής ισότητας, οδήγησε στην ανάδειξη μιας σειράς κατευθύνσεων, προς τις οποίες προσανατολίστηκαν οι δράσεις αυτής της περιόδου για την καταπολέμηση του κατά φύλο διαχωρισμού στην αγορά εργασίας. Κυριότεροι άξονες υπήρξαν τα εξής: