Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Εισαγωγή στη σύνταξη
Οι βασικές συντακτικές δομές
Σε μία περίοδο ή ημιπερίοδο εντοπίζω πρώτα τα ρήματα και στη συνέχεια χωρίζω – οριοθετώ τις προτάσεις . Βρίσκω την κύρια πρόταση και τις δευτερεύουσες προτάσεις :
✓ Ὁ Σωκράτης ἐστί σοφός . || Ο Σωκράτης είναι σοφός . ✓ Οἱ Λακεδαιμόνιοι ἐγυμνάζοντο . || Οι Λακεδαιμόνιοι γυμνάζονταν .
✓ Στράτευμα συνέλεξε και ἐπολέμει . || Συγκέντρωσε στρατό και πολεμούσε .
✓ Ἐνθυμοῦ δ ’ ὅτι τό μέν σῶμα ἅπαντες θνητόν ἔχομεν . || Να θυμάσαι ότι όλοι έχουμε το σώμα θνητό .
✓ Ἀβρακόμας τά πλοῖα κατέκαυσεν , ἵνα μή Κῦρος διαβῇ . || Ο Αβρακόμας έκαψε τα πλοία , για να μην περάσει ο Κύρος .
Πολλές φορές οι προτάσεις διακόπτονται μεταξύ τους :
✓ Ἀξιῶ δέ , ὦ βουλή , ἐὰν μὲν τοῦτο μόνον ὑμῖν ἐπιδείξω , ὡς εὔνους εἰμὶ τοῖς καθεστηκόσι πράγμασι καὶ ὡς ἠνάγκασμαι τῶν αὐτῶν κινδύνων μετέχειν ὑμῖν , μηδέν πώ μοι πλέον εἶναι · || Και έχω την αξίωση , βουλευτές , αν σας αποδείξω αυτό μόνο , ότι δηλαδή διάκειμαι φιλικά προς το παρόν πολίτευμα και ότι έχω αναγκαστεί να συμμετέχω μαζί σας στους ίδιους κινδύνους , να μην έχω καμιά ακόμη ωφέλεια ·
Οι κύριοι όροι της πρότασης
Στη συνέχεια εντοπίζω τους κύριους όρους της πρότασης : Κύριοι όροι της πρότασης είναι το υποκείμενο και το κατηγόρημα .
Το υποκείμενο του ρήματος βρίσκεται σε ονομαστική πτώση και μπορεί να είναι ουσιαστικό , αντωνυμία , επίθετο , μετοχή με άρθρο , δευτερεύουσα πρόταση , εμπρόθετο , επίρρημα , γενική πτώση με άρθρο , έναρθρο απαρέμφατο κ . α .:
✓ Ὁ Ἀγησίλαος ἐδίωκε εκείνους . || Ο Αγησίλαος καταδίωκε εκείνους . ✓ Ἡμεῖς ἐσμὲν πολῖται τῆς Ἀθήνας . || Εμείς είμαστε πολίτες της Αθήνας .
80