Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
✓ Οἱ ἔχοντες τὴν πόλιν τῶν Kυθηρίων ἐξέλιπον τὰ τείχη . || Αυτοί που κατείχαν την πόλη των Κυθηρίων εγκατέλειψαν τα τείχη .
✓ Ὅσοι ἐδυνήθησαν ἐστρατοπεδεύσαντο . || Όσοι μπόρεσαν στρατοπέδευσαν .
✓ Οἱ ἐν τῇ ἀγορᾷ ἔφυγον . || Όσοι βρίσκονταν στην αγορά έφυγαν .
✓ Τὸ λακωνίζειν ἐστί φιλοσοφεῖν || Το να μιλάς με λίγα λόγια είναι φιλοσοφία .
Το κατηγόρημα μπορεί να είναι μονολεκτικό ή περιφραστικό . Όταν είναι μονολεκτικό αποτελείται από ένα ρήμα , ενώ όταν είναι περιφραστικό μπορεί να αποτελείται : από το συνδετικό ρήμα + το κατηγορούμενο , από το μεταβατικό ρήμα + το αντικείμενο ή τα αντικείμενα που συμπληρώνουν την έννοιά του ( μονόπτωτο ή δίπτωτο ρήμα ).
✓ Ὁ Σωκράτης εἶπε . || Ο Σωκράτης είπε . ✓ Ὁ Σωκράτης ἦν σοφός . || Ο Σωκράτης ήταν σοφός . ✓ Ὁ Σωκράτης διδάσκει τήν ἀρετήν . || Ο Σωκράτης διδάσκει την αρετή .
✓ Ὁ Σωκράτης διδάσκει τῷ μαθητῇ τήν ἀρετήν . || Ο Σωκράτης διδάσκει την αρετή στο μαθητή .
Το κατηγόρημα μπορεί να αποτελείται από ένα συνδετικό ρήμα + το κατηγορούμενο . Βασικές γνώσεις για το κατηγορούμενο και τα συνδετικά ρήματα : κατηγορούμενο λέγεται το ουσιαστικό ή το επίθετο που μέσω ενός συνδετικού ρήματος αποδίδει στο υποκείμενο μια ιδιότητα . Βασικά συνδετικά ρήματα είναι τα : εἰμί , ὑπάρχω ( είμαι ), τυγχάνω ( συμβαίνει να είμαι ), διατελῶ ( είμαι συνεχώς ), ἔφυν ( γεννήθηκα , είμαι ), πέφυκα ( είμαι από τη φύση μου ), γίγνομαι ( γίνομαι ), καθίσταμαι ( γίνομαι ), ἀποβαίνω ( καταντώ , γίνομαι , αποδεικνύομαι ), φαίνομαι κά . Το κατηγορούμενο συμφωνεί αν είναι επίθετο με το υποκείμενο στο γένος , τον αριθμό και την πτώση · αν είναι ουσιαστικό , τότε η συμφωνία του με το υποκείμενο περιορίζεται αναγκαστικά μόνο στον αριθμό και την πτώση και μόνο τυχαία μπορεί να είναι η συμφωνία τους ως προς το γένος . Ορισμένες φορές το κατηγορούμενο μπαίνει σε πτώση γενική , ονομάζεται γενική κατηγορηματική και δηλώνει τον κάτοχο , την καταγωγή , την αξία , μια ιδιότητα κά . Κάποιες φορές δηλώνει μια επιρρηματική σχέση και δε συντάσσεται με συνδετικά
81