Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
γ . Κατηγορηματική μετοχή ύστερα από γνωστικά ή αισθητικά ρήματα : Ευθύς λόγος Κῦρος ἐν Κιλικίᾳ ἐστί || Ο Κύρος βρίσκεται στην Κιλικία Σωκράτης ῥᾳδίως ἄν ἀφείθη ὑπό τῶν δικαστῶν . || Ο Σωκράτης εύκολα θα μπορούσε να αφεθεί ελεύθερος από τους δικαστές . Ἐσμέν ἀδύνατοι . || Είμαστε ανίσχυροι
Πλάγιος λόγος Ἤκουε Κῦρον ἐν Κιλικίᾳ ὄντα || Έμαθε ότι ο Κύρο βρίσκεται στην Κιλικία . Ἴσμεν Σωκράτη ῥᾳδίως ἄν ἀφεθέντα ὑπό τῶν δικαστῶν . || Γνωρίζουμε ότι ο Σωκράτης εύκολα θα μπορούσε να αφεθεί ελεύθερος από τους δικαστές . Ἡμεῖς ὁρῶμεν ὄντες ἀδύνατοι . || Εμείς βλέπουμε ότι είμαστε αδύνατοι .
2 . Οι κύριες προτάσεις επιθυμίας μετατρέπονται σε τελικό απαρέμφατο και ε- ξαρτώνται από ρήματα βουλητικά , κελευστικά , απαγορευτικά , ευχετικά κτλ .:
Ευθύς λόγος
Πλάγιος λόγος Ἀνοίξατε τάς πύλας . || Ανοίξτε τις πόρτες Μηδίας ἐκέλευσεν άνοῖξαι τάς πύλας . ||
Ο Μηδίας διέταξε να ανοίξουν τις πόρτες
Εὐτυχήσειε Κῦρος . || Μακάρι να είναι ευτυχισμένος ο Κύρος Μηδεὶς ὑμῶν ἐξέλθῃ || Κανείς από εσάς να μη βγει έξω
Ηὔχοντο τόν Κῦρον εὐτυχῆσαι . || Εύχονταν να ευτυχήσει ο Κύρος . Έκέλευσε μηδένα τούτων ἐξελθεῖν . || Διέταξε κανείς από αυτούς να μη βγει έξω .
3 . Οι ευθείες ερωτήσεις μετατρέπονται σε πλάγιες ερωτήσεις , που διατηρούν την αρχική έγκλιση ύστερα από ρήμα εξάρτησης αρκτικού χρόνου , ενώ μετατρέπουν , συνήθως , την οριστική ή την απορηματική υποτακτική σε ευκτική του πλάγιου λόγου ύστερα από ρήμα εξάρτησης ιστορικού χρόνου :
Ευθύς λόγος Οἶσθά τι , ὦ Σώκρατες , ἀγαθόν ; || Γνωρίζεις κάτι καλό , Σωκράτη ;
Παραδῶμεν Κορινθίοις τὴν πόλιν ; || Να παραδώσουμε την πόλη στους Κορινθίους ;
Πλάγιος λόγος Ἀρίστιππος ἐρωτᾷ Σωκράτη εἰ οἶδέ τι ἀγαθόν . || Ο Αρίστιππος ρωτά τον Σωκράτη αν γνωρίζει κάτι καλό . Έπήροντο εἰ παραδοῖεν Κορινθίοις τὴν πόλιν . || Ρώτησαν εάν παραδώσουν την πόλη στους Κορινθίους .
336