Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Χρονικές προτάσεις
Χρονικές λέγονται οι δευτερεύουσες επιρρηματικές προτάσεις που δηλώνουν το χρόνο , δηλαδή το πότε γίνεται αυτό που εκφράζει η πρόταση που προσδιορίζεται από τη χρονική πρόταση .
Εισάγονται :
α . Με τους χρονικούς συνδέσμους : ἐπεί : ( όταν , αφού ), ἐπειδὴ : ( όταν , αφού ), ἕως : ( έως ότου , μέχρις ότου , ενώ ), ἔστε : ( έως ότου , ενώ , ώσπου ), ἄχρις , μέχρι : ( έως ότου , μέχρις ότου ), ἡνίκα , ὁπηνίκα : ( όταν , τη στιγμή που ), ὃτε , ὁπότε : ( όταν , κάθε φορά που , όσες φορές ), πρίν : ( έως ότου , πριν να ), ὡς : ( όταν αφού , μόλις ).
β . Με τους χρονικούς συνδέσμους και το αοριστολογικό ἄν : ὃτε + ἄν , ὁπότε + ἄν , ἐπεί + ἄν , ἐπειδή + ἄν = ὅταν , ὁπόταν , ἐπάν , ἐπειδάν , αλλά και ἕως ἄν , πρίν ἄν κ . α .
γ . Με τις εμπρόθετες αναφορικές φράσεις που δηλώνουν χρόνο : ἀφ ’ οὗ , ἀφ ’ ὅτου , ἐξ ’ οὗ , ἐξ ’ ὅτου : ( αφού , αφότου , από τότε που ), ἄχρι οὗ , μέχρι οὗ : ( μέχρις ότου , έως ότου , ώσπου ), ἐν ᾧ , ἐν ὄσῳ : ενώ , ενόσω , καθώς .
δ . Με τις χρονικές φράσεις : ἐπεί τάχιστα , ἐπειδὴ τάχιστα : ( αμέσως μόλις , αμέσως όταν ), ἐπεί πρῶτον , ὡς τάχιστα : ( αμέσως μόλις , αμέσως όταν ).
ε . Με τα επιρρήματα ὁσάκις , ποσάκις : ( όσες φορές , κάθε φορά που , όταν )
Οι χρονικές προτάσεις διακρίνονται σε χρονικές προσδιοριστικές και χρονικοϋποθετικές προτάσεις ( λανθάνουσες υποθέσεις ). Οι χρονικές προσδιοριστικές εκφέρονται με οριστική συνήθως , έχουν άρνηση οὐ , ενώ οι χρονικοϋποθετικές με υποτακτική και ευκτική και έχουν άρνηση μή .
Χρονικές προσδιοριστικές ( με οριστική )
✓ Ὅτε αὕτη ἡ μάχη ἐγένετο , Τισσαφένης ἐν Σάρδεσιν ἔτυχεν ὤν . || Όταν έ- γινε αυτή η μάχη , ο Τισσαφέρνης έτυχε να είναι στις Σάρδεις .
✓ Ἐπειδὴ ξυνῆλθον , λέγει ὁ Κλέαρχος τάδε . || Όταν συναντήθηκαν , ο Κλέαρχος είπε τα εξής .
318