Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
✓ Δέομαί σου παραμεῖναι ἡμῖν , ὡς ἐγώ οὐδ ’ ἄν ἑνός ἄλλου ἥδιον ἀκούσαιμι ἤ σοῦ . || Σε παρακαλώ να παραμείνεις κοντά μας , γιατί εγώ κανέναν άλλο δεν μπορώ να ακούω πιο ευχάριστα από σένα .
✓ Κῦρος ἐβόα τῷ Κλεάρχῳ ἄγειν τὸ στράτευμα κατὰ μέσον τῶν πολεμίων , ὅτι ἐκεῖ βασιλεὺς εἴη . || Ο Κύρος φώναζε δυνατά στον Κλέαρχο να οδηγήσει το στρατό στο μέσο των εχθρών , γιατί εκεί βρισκόταν ο βασιλιάς .
Συντακτική θέση
Οι αιτιολογικές προτάσεις χρησιμοποιούνται ως προσδιορισμοί της αιτίας ( αναγκαστικό αίτιο ) συνήθως σε ρήματα ψυχικού πάθους ή ως επεξηγήσεις κυρίως σε ε- μπρόθετο προσδιορισμό της αιτίας .
✓ Διά τοῦτο καί μᾶλλον ἔχω ἐπαινεῖν τήν πόλιν , ὅτι τοιούτων ἀνταγωνιστῶν τυχοῦσα τοσοῦτον αὐτῶν διήνεγκεν . || Και πιο πολύ μπορώ να επαινώ την πόλη γι ’ αυτό , επειδή δηλαδή , αν και συνάντησε τέτοιους ανταγωνιστές , τόσο πολύ τους ξεπέρασε .
Οι σύνδεσμοι ὅτι και εἰ
Οι αιτιολογικές προτάσεις όταν εξαρτώνται από ρήματα που σημαίνουν ψυχικό πάθος , όπως : χαίρω , ἥδομαι , οἰκτίρω , ἀγανακτῶ , θαυμάζω , αἰσχύνομαι , ζηλῶ , μέμφομαι , ἀθυμῶ , φθονῶ , ἐπιτιμῶ , ἀγαπῶ , αἰσχρόν ἐστι , θαυμαστόν ἐστι , δεινόν ἐστι , χαλεπόν ἐστι , ἄλογόν ἐστι , κ . α . εισάγονται με το ὅτι ( γιατί πραγματικά ), όταν δηλώνουν πραγματική αιτιολογία και με το εἰ ( γιατί , που , αν ), όταν δηλώνουν αβέβαιη αιτιολογία .
Παραδείγματα ✓ Χαίρω , ὅτι εύδοκιμεῖς . || Χαίρομαι , γιατί πραγματικά προκόβεις .
✓ Οἱ στρατηγοί ἐθαύμαζον ὅτι Κῦρος οὐ φαίνοιτο . || Οι στρατηγοί παραξενεύονταν , γιατί ο Κύρος δε φαινόταν .
✓ Θαυμάζω δ ’ ἔγωγε , εἰ μηδείς ὑμῶν μήτ ’ ἐνθυμεῖτε μήτ ’ ὀργίζεται . || Παραξενεύομαι εγώ τουλάχιστον , γιατί κανείς από εσάς ούτε θυμάται ούτε οργίζεται .
299