Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Ενδοιαστικές προτάσεις
Ενδοιαστικές λέγονται οι δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις που δηλώνουν ενδοιασμό ή φόβο ή δισταγμό ή υποψία μήπως συμβεί κάτι , που δε θέλουμε να συμβεί ή μήπως δε συμβεί κάτι , που θέλουμε να συμβεί .
Εισάγονται με τους ενδοιαστικούς συνδέσμους : ✓ μή , όταν εκφράζουν φόβο μήπως γίνει κάτι το ανεπιθύμητο και φοβερό . ✓ μή οὐ , όταν εκφράζουν φόβο μήπως δε γίνει κάτι το επιθυμητό . Χρησιμεύουν – εξαρτώνται
Ο συντακτικός τους ρόλος καθορίζεται με βάση την εξάρτησή τους . Έτσι λειτουργούν ως : α . Αντικείμενο , όταν εξαρτώνται από προσωπικά μεταβατικά ρήματα φόβου και από ισοδύναμες περιφράσεις , όπως φοβοῦμαι , δέδοικα ( φοβάμαι ), ὀκνῶ ( έχω ενδοιασμούς , διστάζω ), διστάζω , ὑποπτεύω ( υποψιάζομαι ), φυλάττομαι , εὐλαβοῦμαι ( προσέχω ), ὀρωδῶ ( φοβάμαι ), ὁρῶ ( προσέχω ).
β . Υποκείμενο , όταν εξαρτώνται από απρόσωπες εκφράσεις ανάλογης σημασίας : φόβος ἐστί , κίνδυνός ἐστι , δέος ἐστί , προσδοκία ἐστί , ἐλπὶς ἐστί , δεινόν ἐστι , φοβερόν ἐστι , ὑποψία ἐστι .
γ . Επεξήγηση όρου προηγούμενης πρότασης ( συνήθως δεικτικής αντωνυμίας ουδετέρου γένους ): τοῦτο , τόδε , ἐκεῖνο , ὅ , ὅπερ .
Παραδείγματα
✓ Κίνδυνός ἐστί μή οὐ δυνηθῶμεν πρᾶξαι ταῦτα . || Υπάρχει κίνδυνος μήπως δεν μπορούμε να κάνουμε αυτά .
✓ Τινές φοβοῦνται μή ματαία ἄν γένοιτο αὕτη ἡ κατασκευή . || Κάποιοι φοβούνται μήπως μπορεί να είναι μάταιη αυτή η προετοιμασία .
✓ Καί τοῦτο κίνδυνος , μή λάβωσι προστάτας αὑτῶν τινας τούτων . || Είναι κίνδυνος κι αυτό , μήπως δηλαδή πάρουν ως προστάτες τους κάποιους από αυτούς .
290