Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Παραδείγματα
✓ Ἐνθυμοῦ δ ’ ὅτι τὸ μὲν σῶμα θνητὸν ἔχομεν . || Να θυμάσαι ότι έχουμε θνητό το σώμα .
✓ Τοῦτο μὲν ἴστε ὅτι οὐ ’ ἂν ἔγωγε ἐστασίαζον , εἰ ἄλλον εἵλεσθε . || Να ξέρετε αυτό , ότι δηλαδή εγώ βέβαια δε θα ξεσηκωνόμουν εάν είχατε εκλέξει άλλον .
✓ Ἔνθα δή ἀπεκρίνατο Κλεάνωρ ὁ Άρκάς πρεσβύτατος ὤν ὅτι πρόσθεν ἄν ἀποθάνοιεν ἤ τά ὅπλα παραδοῖεν . || Τότε λοιπόν απάντησε ο Κλεάνωρ από την Αρκαδία που ήταν πολύ μεγάλος σε ηλικία πως πρώτα θα σκοτώνονταν και μετά θα παρέδιδαν τα όπλα .
✓ Ἔλεγεν δέ πρός ἡμᾶς τοιούτους λόγους ὡς ληστάς ἀφελόμενος ταύτην τῆν νῆσον κτήσαιτο . || Έλεγε και σε εμάς παρόμοια λόγια , ότι τάχα αφού το πήρε από ληστές απέκτησε αυτό το νησί .
Παρατηρήσεις
✓ Οι ειδικές προτάσεις χρησιμοποιούνται ως επεξήγηση όχι μόνο σε ουδέτερο δεικτικής αντωνυμίας , αλλά σπανιότερα και σε ουσιαστικά ή επιρρήματα : τοῦτο , τόδε , ἐκεῖνο , ὅπερ , ὃ , δόξα , λόγος , φήμη , μῦθος , ἀπολογία , ἐπιμέλεια , ψήφισμα , ὑπόνοια , οὕτω , ὧδε .
✓ Ο σύνδεσμος ὅτι δηλώνει κρίση που είναι ή θεωρείται πραγματική . Ο ὡς δηλώνει κρίση υποκειμενική .
✓ Οι εκφράσεις οἰδ ’ ὅτι ( βεβαίως ), εὖ οἰδ ’ ὅτι ( αναμφίβολα ), δῆλον ὅτι ισοδυναμούν με βεβαιωτικά επιρρήματα , ύστερα από παράλειψη του ρήματος της ειδικής πρότασης .
✓ Μετά τα ρήματα μέμνημαι , οἶδα , ἀκούω μπορεί να τεθεί χρονική αντί ειδικής πρότασης , που εισάγεται με το ὅτε και αποκτά νόημα ονοματικής πρότασης .
✓ Σπάνια ο ὅπως εισάγει ειδική πρόταση από τα ρήματα ἐλπίζω , λέγω , πιστεύω .
✓ Ο ειδικός σύνδεσμος ὅτι ποτέ δεν παθαίνει έκθλιψη ( ὅτ ’). Το ὅτ ’ προέρχεται από το ὅτε .
289