Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις Ειδικές προτάσεις
Ειδικές λέγονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που ειδικεύουν , κάνουν δηλαδή πιο σαφές το γενικό και αόριστο νόημα του ρήματος της πρότασης στην οποία αναφέρονται ή ενός όρου της και κυρίως του ουδέτερου της δεικτικής αντωνυμίας .
Εισάγονται : με τους ειδικούς συνδέσμους ὅτι και ὡς . Έχουν άρνηση οὐ , γιατί είναι προτάσεις κρίσεως . Συντακτική θέση : οι ειδικές προτάσεις εξαρτώνται από ρήματα λεκτικά , αισθητικά , γνωστικά , δηλωτικά όπως : λέγω , ἀγγέλλω , διδάσκω , ἐπίσταμαι , οἶδα , γιγνώσκω , αἰσθάνομαι , ἀκούω , ὁρῶ , σημαίνω κ . λπ ., απὸ απρόσωπα ρήματα καὶ ἐκφράσεις παρομοίας σημασίας : ὅπως λέγεται , ἀγγέλλεται , δῆλόν ἐστι , φανερόν ἐστι , ἅλις ἐστί ( είναι αρκετό ) κ . λπ . και τίθενται :
α . ως αντικείμενα στα προσωπικά ρήματα . β . ως υποκείμενα στα απρόσωπα ρήματα και εκφράσεις .
γ . ως επεξηγήσεις σε ουσιαστικά αόριστης έννοιας και συνήθως στο ουδέτερο της δεικτικής αντωνυμίας τοῦτο .
Παραδείγματα
✓ Ἴσως ἂν εἴποιεν πολλοὶ ὅτι οὐκ ἂν ποτὲ ὁ δίκαιος ἄδικος γένοιτο . || Ίσως μπορούν να πουν πολλοί ότι ο δίκαιος δε θα μπορούσε ποτέ να γίνει άδικος .
✓ Περικλεῖ ἠγγέλθη ὅτι Μέγαρα ἀφέστηκε . || Έγινε γνωστό στον Περικλή ότι τα Μέγαρα αποστάτησαν .
✓ Τεκμήριον ἔστω καὶ τοῦτο , ὅτι ἰσχυρῶς πεφόβηνται . || Ας είναι απόδειξη και αυτό , ότι δηλαδή έχουν φοβηθεί πολύ .
Εκφορά : εκφέρονται με τις εγκλίσεις των προτάσεων κρίσεως δηλαδή με οριστική ( το πραγματικό ), δυνητική οριστική ( το δυνατό στο παρελθόν ή το μη πραγματικό ), δυνητική ευκτική ( το δυνατό στο παρόν και μέλλον και όταν το ρήμα της εξάρτησης είναι σε ιστορικό χρόνο με ευκτική του πλαγίου λόγου .
288