Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Οι ερωτηματικές προτάσεις
Ερωτηματικές λέγονται οι προτάσεις με τις οποίες διατυπώνεται μια ερώτηση είτε α- πευθείας , χωρίς τη μεσολάβηση ενός ρήματος εξάρτησης ( ευθείες ερωτήσεις ), είτε με τη μεσολάβηση ενός ρήματος ( πλάγιες ερωτήσεις ).
Οι ευθείες ερωτήσεις , ανάλογα με το περιεχόμενό τους , είναι άλλοτε προτάσεις κρίσεως και άλλοτε προτάσεις επιθυμίας . Όταν είναι προτάσεις κρίσεως εκφέρονται με οριστική , δυνητική οριστική και δυνητική ευκτική , ενώ όταν είναι προτάσεις επιθυμίας εκφέρονται με απορηματική υποτακτική .
Οι ευθείες ερωτήσεις διακρίνονται σε προτάσεις ολικής άγνοιας και σε προτάσεις μερικής άγνοιας . Οι ολικής άγνοιας είναι μονομερείς ή διμερείς , ενώ οι μερικής άγνοιας είναι μόνο μονομερείς .
Εισαγωγή των ερωτηματικών προτάσεων α . Οι ευθείες ερωτήσεις ολικής άγνοιας :
α . Όταν είναι μονομελείς , αποτελούνται δηλαδή από ένα μέλος-ερώτηση , δηλώνονται μόνο με τον τόνο της φωνής ή εισάγονται με ερωτηματικά μόρια , όπως ἆρα ( άραγε ), ἆρ ' οὐ , ( άραγε δεν ) ἆρά γε , ( άραγε λοιπόν ), ἆρ ' οὖν ( άραγε λοιπόν ), ἆρα μή ( άραγε μήπως ), οὔκουν ( λοιπόν δεν ), οὐκοῦν ( λοιπόν ), ἦ ( αλήθεια ), μὴ ( μήπως ), μὴ οὖν / μῶν ( μήπως λοιπόν ).
✓ Οὐκοῦν τοῦτό γε θάνατος ὀνομάζεται , λύσις καὶ χωρισμὸς ψυχῆς ἀπὸ σώματος ; || Λοιπόν , αυτό ονομάζεται θάνατος , η λύση και ο αποχωρισμός της ψυχής από το σώμα ;
✓ ἆρά γε τοῦτ᾽ ἄρ᾽ ἐγώ ποτ᾽ ὄψομαι ; || άραγε θα το αντικρίσω εγώ ποτέ αυτό ;
✓ μῶν οὖν πάντες ἀποτυγχάνουσι τοῦ δοκεῖν εἶναι δίκαιοι μηδαμῶς ὄντες ; || μήπως όλοι αποτυγχάνουν στην προσπάθεια να φανούν ότι είναι δίκαιοι , ενώ δεν είναι καθόλου ;
β . Όταν είναι διμελείς , αποτελούνται δηλαδή από δύο μέλη-ερωτήσεις , εισάγονται με τα πότερον - ἤ , πότερα - ἢ ( ποιο από τα δύο ;). Οι ερωτηματικές
269