Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Η απορηματική υποτακτική βρίσκεται σε ευθείες ερωτήσεις μερικής ή ολικής άγνοιας ( όταν αυτές είναι προτάσεις επιθυμίας ) και δηλώνει πως το υποκείμενο βρίσκεται σε απορία ή αμηχανία . Συχνά με την απορηματική υποτακτική τίθεται το βούλει ή βούλεσθε .
✓ Τὶ φῶμεν πρὸς αὐτὰ ὦ Κρίτων ; || Τι να πούμε σε αυτά Κρίτωνα ; ✓ oὐκοῦν ἐπισκοπῶμεν αὖ τοῦτο ; || να εξετάσουμε λοιπόν πάλι αυτό ;
✓ βούλεσθε οὖν τὸ ὅλον πρᾶγμα ἀφῶμεν καὶ μὴ ζητῶμεν ; || θέλετε , λοιπόν , να αφήσουμε το όλο ζήτημα και να μην συνεχίσουμε την αναζήτηση ;
β . Η ευχετική ευκτική χρησιμοποιείται σε όλα τα πρόσωπα , για να δηλώσει μια ο- ποιαδήποτε ευχή του ομιλούντος , για την οποία μπορεί να εκφραστεί κανείς α- κόμη και αρνητικά . Προηγούνται συνήθως τα εἴθε , εἰ γάρ , οὕτω για έμφαση και μεταφράζεται με το « μακάρι να ».
✓ Παῖ , γένοιο πατρὸς εὐτυχέστερος . || Παιδί μου , μακάρι να γίνεις ευτυχέστερος από τον πατέρα σου .
✓ Εἴθε σὺ τοιοῦτος ὢν φίλος ἡμῖν γένοιο . || Μακάρι εσύ , που είσαι τέτοιος , να γίνεις φίλος μας .
✓ εἴθε γράψειεν ὡς χρὴ || μακάρι να έγραφε , όπως πρέπει .
γ . Η προστακτική δηλώνει απαίτηση ή επιθυμία και βρίσκεται μόνο σε κύριες προτάσεις επιθυμίας . Δέχεται άρνηση μή . Η προστακτική πιο αναλυτικά δηλώνει προσταγή , απαγόρευση , προτροπή ή αποτροπή ( τότε συνοδεύεται συνήθως από τα μόρια ἄγε , ἴθι , φέρε ), συγκατάθεση ή παραχώρηση , δέηση και ευχή . Μεταφράζεται με την προσθήκη των « ας » ή « να » και έχει άρνηση μή .
✓ Ἅπτε , παῖ , λύχνον . || Άναψε , παιδί μου , το λυχνάρι . ✓ Μὴ ταῦτα ποίει . || Μην κάνεις αυτά . ✓ Ἔστω . || Ας είναι .
✓ Ζεῦ , πάτερ , τίμησόν μοι τὸν υἱόν . || Δία , πατέρα μας , τίμησε για χάρη μου το γιό μου .
✓ Καὶ ἀκούσατε . || Άκούστε .
268