Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Οι προτάσεις επιθυμίας
Οι προτάσεις επιθυμίας εκφράζουν την υποκειμενική διάθεση του υποκειμένου . Εκφράζουν , έτσι , τη βούληση , την επιθυμία , την προτροπή ή την απαγόρευση , την ευχή και την προσδοκία του ομιλούντος προσώπου . Αυτές οι ψυχικές διαθέσεις και καταστάσεις εκφράζονται με συγκεκριμένες εγκλίσεις , τις εγκλίσεις των προτάσεων επιθυμίας οι οποίες είναι :
α . Η υποτακτική β . Η ευχετική ευκτική γ . Η προστακτική
α . Η υποτακτική διακρίνεται σε βουλητική , σε απλή και απορηματική . Η βουλητική υποτακτική δηλώνει άλλοτε προτροπή ( προτρεπτική υποτακτική ) και άλλοτε αποτροπή , απαγόρευση ( αποτρεπτική υποτακτική ). Όταν δηλώνει προτροπή έχει μπροστά πολλές φορές για έμφαση τα : ἄγε , ἄγε δή , ἴθι δή , φέρε , φέρε δὴ . Όταν δηλώνει απαγόρευση έχει μπροστά της το μή . Γενικά η βουλητική υποτακτική μεταφράζεται με το να ή το ας ή όταν έχει τα ἄγε , ἴθι , φέρε με την προσθήκη των : εμπρός να , εμπρός λοιπόν να , έλα ας , έλα να , ενώ η αποτρεπτική με το να μη . Δέχεται άρνηση μή .
✓ ἴωμεν καὶ ἀκούσωμεν τὸν ἄνδρα . || Ας πάμε κι ας ακούσουμε τον άνδρα .
✓ Ἴθι ἐξετάσωμεν τὰ ἔργα τῶν θεῶν . || Εμπρός λοιπόν ας εξετάσουμε τα έργα των θεών .
✓ Μὴ ἄλλως ποιήσῃς . || Μην πράξεις αλλιώς .
Η απλή υποτακτική είναι η υποτακτική των δευτερευουσών προτάσεων και δηλώνει κυρίως το προσδοκώμενο και κάποτε την αόριστη επανάληψη στο παρόν και μέλλον .
✓ Δέδοικα μή τι πάθωμεν ( το προσδοκώμενο ). || Φοβήθηκα μήπως πάθουμε κάτι .
✓ Μαινόμεθα , ὁπόταν ὀργιζώμεθα ( την αόριστη επανάληψη στο παρόν και μέλλον ). || Χάνουμε το νου μας , κάθε φορά που οργιζόμαστε .
267