Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Η δοτική προσωπική
Η δοτική προσωπική είναι δοτική ονόματος ή αντωνυμίας , συνήθως προσωπικής , και φανερώνει το πρόσωπο για το οποίο υπάρχει ή γίνεται κάτι . Σε αντίθεση με το αντικείμενο σε δοτική που αναφέρεται μόνο στο ρήμα , η δοτική προσωπική μπορεί να αναφέρεται στο περιεχόμενο ολόκληρης της πρότασης .
✓ Δοτική προσωπική ( απλή ). Βρίσκεται σε προτάσεις με απρόσωπα ρήματα ή απρόσωπες εκφράσεις , όπου συσχετίζει το γενικό περιεχόμενο τη πρότασης με ένα συγκεκριμένο πρόσωπο . Στη απρόσωπη σύνταξη συνήθως μετατρέπουμε τη δοτική προσωπική σε αιτιατική πτώση για να βρούμε το υποκείμενο του απαρεμφάτου ( το απαρέμφατο είναι υποκείμενο του απρόσωπου ρήματος ή της απρόσωπης έκφρασης ).
✓ Ἐμοὶ προσήκει λέγειν || Πρέπει να μιλήσω .
✓ Τοῖς ἰδιώταις ἔξεστι τὰς δαπάνας συντέμνειν . || Στους πολίτες είναι δυνατόν να μοιράζουν τα έξοδα .
✓ Χαλεπόν ἐστι τῇ πόλει ἀπαλλαγῆναι τοῦ κινδύνου . || Είναι δύσκολο η πόλη να απαλλαγεί από τον κίνδυνο .
Τα είδη της δοτικής προσωπικής στην προσωπική σύνταξη
α . Δοτική προσωπική κτητική . Φανερώνει τον κτήτορα και συντάσσεται με τα ρήματα εἰμί , γίγνομαι , ὑπάρχω , όταν αυτά έχουν τη σημασία του « έχω »:
✓ Παῖδες δέ μοι οὔπω εἰσίν . || Παιδιά δεν έχω ακόμα .
✓ Τῷ δικαίῳ παρὰ τῶν θεῶν δῶρα γίγνεται . || Ο δίκαιος έχει δώρα από τους θεούς .
✓ ἄλλοις μὲν γὰρ χρήματά ἐστι πολλὰ καὶ νῆες καὶ ἵπποι , ἡμῖν δὲ ξύμμαχοι ἀγαθοί . || Γιατί άλλοι έχουν χρήματα πολλά και ναυτικό και ιππικό , εμείς όμως έχουμε γενναίους συμμάχους .
✓ Ἐμοὶ καὶ Ἔρατοσθενει οὐδεμία πώποτε ἔχθρα γεγένηται πλὴν ταύτης . || Εγώ και ο Ερατοσθένης ποτέ μέχρι τώρα δεν είχαμε καμία διένεξη εκτός από αυτήν .
230