Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Συνήθεις αιτιατικές του σκοπού ή της αιτίας είναι οι : τί ( για ποιο λόγο ), ταῦτα ( γι ’ αυτό ), τοῦτο ( γι ’ αυτό ), ὅ , τι ( για ποιο λόγο ).
✓ τί τηνικάδε ἀφῖξαι , ὦ Κρίτων ; || γιατί ήρθες τόσο νωρίς , Κρίτωνα ;
✓ ταῦτα δὴ ὑπαισχυνόμεθά τε τούσδε || γι ' αυτό το λόγο τους ντρεπόμαστε κάπως αυτούς εδώ .
✓ Αὐτά ταῦτα ἥκω παρά σέ || Γι ’ αυτούς τους λόγους έχω έλθει σε σένα .
✓ Ἐπὶ τελευτῇ τοῦ βίου τοῦ Περικλέους , κλοπὴν αὐτοῦ κατεψηφίσαντο . || προς το τέλος της ζωής του Περικλή τον καταδίκασαν για κλοπή .
δ . Τρόπο ( αιτιατική του τρόπου ). Δηλώνει τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αυτό που σημαίνει το ρήμα . Συνηθισμένες αιτιατικές του τρόπου είναι οι εξής :
δίκην , τὴν ταχίστην ( πολύ γρήγορα ), δωρεάν ( χωρίς πληρωμή , για δώρο ), ( ἐκεῖνον / τόνδε / τοῦτον ) τὸν τρόπον , κύκλον ( κυκλικά ), τὸ σύμπαν ( γενικά ), προῖκα ( ως δώρο , δωρεάν ), ὅν τρόπον ( με ποιον τρόπο ; / με όποιον τρόπο ), τὴν εὐθεῖαν ( κατευθείαν ), ( πάντα / τίνα / τὸν αὐτὸν ) τρόπον ( με κάθε / με ποιον ; / με τον ίδιο τρόπο ), τὴν πρώτην ( αμέσως ), τρόπον τινὰ ( κατά κάποιο τρόπο ).
✓ Καὶ τρόπον τινὰ αἴτιος ἐγένετο τῆς συμφορᾶς . || Και κατά κάποιον τρόπο έγινε αίτιος της συμφοράς .
✓ προῖκα γὰρ ἁνὴρ οὗτος οὐδένα διδάσκει || γιατί αυτός ο άνδρας δεν διδάσκει κανέναν δωρεάν .
✓ Ἐβούλευσαν τήν ταχίστην κομίζεσθαι . || αποφάσισαν να μεταφερθούν πολύ γρήγορα .
ε . Αναφορά ( αιτιατική της αναφοράς ). Μπορεί να προσδιορίζει κάθε ρήμα και κυρίως όσα σημαίνουν ομοιότητα ή διαφορά . Ως αιτιατικές της αναφοράς χρησιμοποιούνται οι παρακάτω λέξεις και μεταφράζονται με τα " ως προς ", " σε ":
τὸ γένος , ταῦτα , τὸ μέγεθος , τὴν γνώμην , τὴν φύσιν , τὸ πλῆθος , τὴν διάνοιαν , τὴν ψυχὴν , τὸ σῶμα , τὸ εἶδος ( στη μορφή ), τὸ δέμας ( στο σώμα ), τὸν ἀριθμὸν , τὰ ἄλλα / τἆλλα , τὸ ἐπὶ σε ( όσο εξαρτάται από σένα ), τὸν δάκτυλον , τὰ ὄμματα , τὸ εὖρος , τὸν ὀφθαλμὸν .
227