Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Η αιτιολογική μετοχή
Η αιτιολογική μετοχή τίθεται σε όλους τους χρόνους ( σπάνια σε μέλλοντα ), ισοδυναμεί με αιτιολογική πρόταση και μεταφράζεται με τα : γιατί ή επειδή + οριστική . Η μετοχή αυτή δηλώνει πραγματική ( αντικειμενική ) αιτιολογία , υποκειμενική και ψευδή αιτιολογία . Δέχεται άρνηση οὐ .
Πραγματική αιτιολογία : στην περίπτωση αυτή , μπροστά από την αιτιολογική μετοχή βρίσκονται τα αναφορικά μόρια ἅτε , οἷον , οἷα , μόνα ή και με την προσθήκη του δή .
Παραδείγματα
- Κλέων οὐ βουλόμενος μάχῃ διαγωνίσασθαι σημαίνειν ἐκέλευε ἀναχώρησιν . || Ο Κλέων επειδή δεν ήθελε να αναμετρηθεί σε μάχη , διέταξε να σημάνουν αναχώρηση .
- Ἅτε δέ καί πεφευγότες πρόσθεν πολλοί αὐτῶν ἐλογίζοντο κρεῖττον εἶναι μαχόμενοι ἀποθνῂσκειν ἤ πόλιν φεύγειν . || Επειδή είχαν και παλαιότερα εξοριστεί , πολλοί σκέφτονταν ότι είναι καλύτερο να σκοτωθούν πολεμώντας παρά να εξοριστούν από την πόλη .
Υποκειμενική αιτιολογία : μπροστά από τη μετοχή στην περίπτωση αυτή τίθεται πάντοτε το ὡς και δηλώνεται η αιτιολογία ως γνώμη του υποκειμένου του ρήματος , το οποίο προσδιορίζει η μετοχή . Η μετοχή αυτή μεταφράζεται με την προσθήκη των φράσεων : γιατί κατά τη γνώμη ή γιατί τάχα ή με την ιδέα ότι ή με την εντύπωση ότι ή με την πεποίθηση ή σαν να επρόκειτο .
Παραδείγματα
- Τόν Περικλέα ἐν αἰτίᾳ εἶχον ὡς πείσαντα σφᾶς πολεμεῖν . || Κατηγορούσαν τον Περικλή , γιατί κατά τη γνώμη τους έπεισε αυτούς να κάνουν πόλεμο .
- Ἐνταῦθα δή ὡς εὖ εἰπόντος τοῦ Ἀγασίου ἀνεθορύβησαν . || Τότε λοιπόν , ε- πειδή κατά τη γνώμη τους μίλησε καλά ο Αγασίας , επιδοκίμαζαν με θόρυβο .
Ψευδής αιτιολογία : Η μετοχή στην περίπτωση αυτή έχει μπροστά της πάντοτε το ὥσπερ και μεταφράζεται με : σαν να + υποτακτική ή σαν να + ιστορικό χρόνο οριστικής .
203