Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Η επιρρηματική μετοχή
Επιρρηματική λέγεται η μετοχή που αναφέρεται σ ’ ένα ρηματικό τύπο και χρησιμοποιείται ως επιρρηματικός προσδιορισμός που δηλώνει τρόπο , χρόνο , αιτία , εναντίωση , σκοπό και υπόθεση . Η επιρρηματική μετοχή είναι συμπτυγμένος τύπος δευτερεύουσας επιρρηματικής πρότασης και γι ’ αυτό ισοδυναμεί και αναλύεται στην αντίστοιχη επιρρηματική πρόταση , εκτός από την τροπική που ισοδυναμεί με επιρρηματικό προσδιορισμό του τρόπου . Η επιρρηματική μετοχή απαντά άλλοτε συνημμένη και άλλοτε απόλυτη .
Η τροπική μετοχή
Η τροπική μετοχή τίθεται σε όλους τους χρόνους , εκτός από το μέλλοντα . Συνήθως όμως βρίσκεται σε ενεστώτα . Μεταφράζεται με : μετοχή που στα νεοελληνικά τελειώνει σε -οντας ή με επίρρημα ή με φράση που αρχίζει από : με + ουσιαστικό ή με τη φράση : με το να + ρήμα ή με ρήμα ( από το οποίο προέρχεται η μετοχή ) και συνδέεται με το ρήμα της πρότασης με τον και . Όταν έχει άρνηση μεταφράζεται με το : χωρίς να + ρήμα . Δέχεται άρνηση οὐ και σπάνια μή .
Παραδείγματα
- Εἰσί δέ τινες των Χαλδαίων οἵ λῃζόμενοι ζῶσιν . || Υπάρχουν μερικοί από τους Χαλδέους που ζουν ληστεύοντας ή ληστρικά ή με το να ληστεύουν .
- Προείλετο μᾶλλον τοῖς νόμοις ἐμμένων ἀποθανεῖν ἤ παρανομῶν ζῆν . || Προτίμησε να πεθάνει μένοντας πιστός στους νόμους περισσότερο παρά να ζει παρανομώντας .
- Κῦρος ἀνέβη ἐπί τό ὄρος οὐδενός κωλύοντος . || Ο Κύρος ανέβηκε στο βουνό χωρίς να τον εμποδίσει κανείς .
Οι μετοχές ἄγων , ἔχων , λαβών , φέρων , χρώμενος είναι συνήθως τροπικές μετοχές , πάντα δε όταν συντάσσονται με ρήματα κίνησης . Τότε μεταφράζονται πιο απλά : με + αιτιατική ( παραλείπονται οι μετοχές και στη θέση τους τίθεται το με + το αντικείμενο των μετοχών αυτών ).
199