Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Η κατηγορηματική μετοχή
Η κατηγορηματική μετοχή τίθεται για να συμπληρώσει την έννοια του ρήματος και αποτελεί μαζί με το απαρέμφατο την πρώτη συντακτική μετάβαση μετά από τους κύριους όρους της πρότασης και τις δευτερεύουσες ονοματικές προτάσεις . Η μετοχή αυτή είναι άναρθρη , τίθεται σε κάθε χρόνο και δεν είναι ποτέ απόλυτη . Αναφέρεται άλλοτε στο υποκείμενο του ρήματος από το οποίο εξαρτάται ( συνημμένη στο υποκείμενο ) και άλλοτε στο αντικείμενό του ( συνημμένη στο αντικείμενο ). Δέχεται κανονικά άρνηση οὐ .
Μετάφραση της κατηγορηματικής μετοχής
Η κατηγορηματική μετοχή ανάλογα με το ρήμα από το οποίο εξαρτάται μεταφράζεται κυρίως με :
✓ ότι ή πως ή που + οριστική . ✓ να + υποτακτική .
✓ με την προσθήκη άλλων φράσεων , όπως « με το να » ή « στο να + υποτακτική » ή με επιρρήματα ή φράσεις επιρρηματικές .
- Ἄρξομαι ἀπὸ τῆς ἰατρικῆς λέγων . || Θα αρχίσω να μιλάω από την ιατρική . - Ἥδομαι ἀκούων τοῦτον . || Χαίρομαι να τον ακούω .
- Κλέαρχος ἐπιόρκων ἐφάνη . || Ο Κλέαρχος φάνηκε ότι παρέβαινε τους όρκους .
- Πειρῶ φίλους νικᾶν εὖ ποιῶν . || Να προσπαθείς να ξεπερνάς τους φίλους σου με το να τους ευεργετείς .
Οι κατηγορίες ρημάτων που συντάσσονται με κατηγορηματική μετοχή
1 . Τα ρήματα που δηλώνουν έναρξη και λήξη ὀπως : ἄρχω , ἄρχομαι , ὑπάρχω ( με τη σημασία του αρχίζω πρώτος ), παύομαι , λήγω ( σταματώ , τελειώνω ), ἀπαλλάττομαι , ἀπολείπω ( παύω ), ἐπιλείπω ( αφήνω ), διαλείπω ( σταματώ , παύω ).
- Οὐπώποτε διέλιπον ζητῶν . || Ποτέ δε σταμάτησα να ερευνώ .
194