Αρχαία Ελληνικά Β΄ Λυκείου : « Το άγνωστο κείμενο »
Πολλές φορές το σύστοιχο αντικείμενο που συνοδεύεται από επιθετικό προσδιορισμό παραλείπεται , γιατί δεν είναι απαραίτητο , αφού την έννοιά του τη δηλώνει το ρήμα . Στην περίπτωση αυτή , της παράλειψης του συστοίχου αντικειμένου , ο επιθετικός προορισμός ή παραμένει αμετάβλητος ή συνήθως μεταβάλλεται σε ουδέτερο γένος ενικού αριθμού , αλλά κυρίως πληθυντικού .
✓ Βάδιζε τήν εὐθεῖαν ( τήν ευθεῖαν ὁδόν ). || Να βαδίζεις στην ευθεία ( οδό ). ✓ Πράττουσι μέγα ( μεγάλην πρᾶξιν ). || Κάνουν μεγάλο κατόρθωμα . ✓ Λέγει τοιαῦτα ( τοιούτους λόγους ). || Λέει τέτοιους λόγους . Το σύστοιχο αντικείμενο τίθεται μόνο σε ενικό , όταν είναι το οὐδέν ή το μηδέν .
Ύστερα από την παράλειψη του συστοίχου αντικειμένου , σύστοιχο αντικείμενο θεωρείται ο επιθετικός προσδιορισμός που παραμένει .
Με αιτιατική συντάσσονται οι ακόλουθες κατηγορίες ρημάτων :
α . Όσα σημαίνουν ώφέλεια ή βλάβη : ὠφελῶ , ὀνίνημι ( ωφελώ ) εὐεργετῶ , εὖ ποιῶ ( ωφελώ ), βλάπτω , ἀδικῶ , λοιδορῶ ( βρίζω , κακολογώ ), κολακεύω , ἐπαινῶ , ὑβρίζω , κακῶς λέγω ( κακολογώ ), κακουργῶ ( κάνω κακό , βλάπτω ), μέμφομαι ( κατηγορώ ).
✓ Κῦρος ὠφελεῖ τοῦς Λακεδαιμονίους . || Ο Κύρος βοηθούσε τους Λακεδαιμονίους .
✓ Οἱ Πέρσαι ἔβλαπτον τάς νήσους . || Οι Πέρσες προκαλούσαν ζημιές στα νησιά .
✓ Εὖ ποιεῖτε τοὺς φίλους . || Να ευεργετείτε τους φίλους .
β . Όσα σημαίνουν καταδίωξη ή απόδραση : θηρῶ / θηρεύω ( κυνηγώ ), διώκω , ἐνεδρεύω ( παραμονεύω ), φεύγω ( αποφεύγω ), ἀποδιδράσκω ( δραπετεύω ), ζηλῶ ( επαινώ ), ἀμύνομαι ( αποκρούω , υπερασπίζω ).
✓ Φεῦγε ἡδονήν φέρουσαν ὕστερον βλάβην . || Να αποφεύγεις την ευχαρίστηση , που φέρνει αργότερα ζημιά .
✓ Ὁ δέ Λύσανδρος τό πρῶτον ἐδίωκεν αὐτόν . || Ο Λύσανδρος αρχικά τον καταδίωκε .
145