ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
86
ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
κρυνση του ανθρώπου από τις δραστηριότητες και δημιουργικές διαδικασίες οι οποίες έχουν ως επίκεντρο τον ίδιο, όχι μόνο τον απαξιώνει, υποβαθμίζει τις δυνατότητες του και κατ’ επέκταση, υπονομεύει την θέση του στις σύγχρονες κοινωνίες και τα δικαιώματά του. Όλα τα παραπάνω, που αποτελούν το ακριβώς αντίθετο του ανθρωποκεντρισμού, έχουν ταράξει σοβαρότατα την σημερινή Ευρώπη, που προσπαθεί να διατηρήσει τις χρονολογούμενες από τα αρχαία χρόνια αξίες της απέναντι στον περιορισμό του ανθρώπου και της κυριαρχίας της μηχανής. Εκτός από τον ανθρωπισμό στην καρδιά της ευρωπαϊκής κουλτούρας, οι σύγχρονες εποχές έχουν απειλήσει και μία άλλη θεμελιώδη κοινωνική αξία της: την προαναφερόμενη ιδέα του ενεργού πολίτη.
Η άνοδος του ατομικισμού, όχι αποκλειστικά αλλά ιδιαιτέρως στον Δυτικό κόσμο έχει ανατρέψει τις παλιές αντιλήψεις περί κοινωνικής υποχρέωσης του πολίτη και προσφοράς στο κοινωνικό σύνολο. Ο ατομικισμός, που δεν έχει καμία σχέση με τον ανθρωποκεντρισμό, θέτει ως ύψιστο αγαθό το άτομο, δηλαδή ότι ο καθένας οφείλει να πράττει με μοναδικό γνώμονα το προσωπικό του συμφέρον και προς όφελος του εαυτού του ακόμα και εις βάρος του κοινωνικού συνόλου. Η σχετικά μοντέρνα ιδέα αυτή κατευθύνει τον σύγχρονο άνθρωπο μακριά από την ενεργή συμμετοχή στην βελτίωση της κοινωνίας του, πράγμα που παρά το γεγονός ότι απειλεί την ακεραιότητα της δημοκρατίας και τις αξίες τις( όπως η ισότητα), εμποδίζει την εξέλιξη κοινωνικών δομών. Παράλληλα, όχι μόνο δεν ωθεί τον άνθρωπο προς την ηθική του βελτίωση μέσω προσωπικών θυσιών για το καλό του συνόλου, αλλά σε αντίθεση παρακινεί τον άνθρωπο να γίνεται εγωιστής και συμφεροντολόγος. Πως επηρεάζονται όμως οι νέοι από αυτές τις συγκυρίες;
Οι νέες γενιές έχουν μία ιδιόμορφη σχέση με την Ευρωπαϊκή ταυτότητα. Οι ισχυρές επιρροές που έχουν δεχθεί από τις τεχνολογικές εξελίξεις και τις καινούριες αντιλήψεις, καθώς και οι συγκρούσεις αυτών με τις παραδοσιακές αξίες της Ευρώπης, καθιστούν αυτή την γενιά ιδιαίτερα « μπερδεμένη ». Εκτός αυτού, η θέση τους άτομα που έχουν γνωρίσει τον κόσμο μόνο υπό την επιρροή της παγκοσμιοποίησης συσκοτίζει την υπόθεση της ταυτότητάς τους Ευρωπαίοι. Αν και ο όρος « Ευρωπαίος » ήταν πάντα γενικός και όχι ιδιαίτερα περιγραφικός, τώρα παραπάνω από ποτέ οι νέοι της Ευρώπης δεν ταυτίζονται με αυτόν και δυσκολεύονται να αντιληφθούν τι σημαίνει « Ευρώπη » και να υιοθετήσουν τις αξίες της.
Έτσι λοιπόν καταλήγουμε σε μία Ευρωπαϊκή κοινότητα διαιρεμένη. Ανθρωποκεντρισμός ή τεχνητή νοημοσύνη; Ατομικισμός η ενεργός πολίτης; Παράλληλα μία νέα γενιά παρακολουθεί τις σύγχρονες εξελίξεις ενώ προσπαθεί να αποφασίσει τον προσανατολισμό της Ευρώπης για το μέλλον. Όσο και να μοιάζει η παρούσα κατάσταση της Ευρώπης με κρίση που θα την βλάψει αθεράπευτα, η Ευρώπη και οι θεμελιώδεις αξίες της έχουν δείξει μια τάση να υπομένουν κάθε είδους δυσκολία. Ποιες αξίες πρέπει να διατηρηθούν και ποιες θα επικρατήσουν; Ποια θα είναι η πολιτιστική πορεία της Ευρώπης; Αυτά θα φανούν στο άμεσο και απώτερο μέλλον.
Φίλιππος Δενδρινός Β4