ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
Τι σημασία έχει η ποίηση στην ζωή μου;
58
ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ
νικών μηνυμάτων. Οι πλατείες και οι τοίχοι ακόμα και των πιο υποβαθμισμένων συνοικιών, η μουσική που αντιλαλεί φτάνοντας σε κάθε αφτί, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που προσφέρονται ως πλατφόρμες διαρκούς επικοινωνίας παρέχοντας δυνατότητες πολυφωνίας- όλα συνθέτουν ένα άτυπο ανοιχτό κοινοβούλιο, όπου ο καθένας από εμάς παύει να είναι δέκτης και αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στην κοινωνία. Η τέχνη, επομένως, δύναται να αποτελέσει έκφανση πολιτικού ακτιβισμού, μιας και μετατρέπεται σε εργαλείο αμφισβήτησης του κατεστημένου. Και ως γνωστόν, από την αρχαιότητα οι θεμελιώδεις αλλαγές πηγάζουν από την αμφιβολία και τη διερεύνηση. Έτσι μετατρέποντας την τέχνη σε « δημόσιο αγαθό », ανακόπτεται το μονοπώλιο της κρατικής επιρροής και οι πολίτες επεξεργάζονται στοχαστικά και με κριτική σκέψη το περιβάλλον και τις συνθήκες που επικρατούν. Συνεπώς, η αισθητική εμπειρία μετουσιώνεται σε μία μορφή πολιτικής επανάστασης, ικανή να κλονίσει τις βεβαιότητες των πατροπαράδοτων αξιών. Υπό αυτό το πρίσμα, οι εξουσίες δεν φοβήθηκαν ποτέ πραγματικά τους καλλιτέχνες που ζωγράφιζαν όμορφα τοπία. Φοβήθηκαν εκείνους που έκαναν τους ανθρώπους να σκέφτονται. Εξάλλου, όπως υποστήριξε ο Μπέρτολτ Μπρέχτ: « Όταν η τέχνη είναι απολιτική, απλά σημαίνει ότι έχει συμμαχήσει με την άρχουσα τάξη.»
Ελισάβετ Γεροντοπούλου γ5
Το λεξιλόγιό μου στα Ελληνικά δεν είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένο. Αυτή η εκτίμηση δεν είναι από ακαδημαϊκή σκοπιά, αλλά οφείλεται στο γεγονός ότι συχνά δυσκολεύομαι να εκφράσω σε ικανοποιητικό βαθμό τις σκέψεις μου. Θεωρώ πως το χαρτί ως χαρτί και ο λόγος ως λόγος δεν είναι τόσο αποτελεσματικοί « αγωγοί » του ανθρωπίνου συλλογισμού. Και δεν ισχυρίζομαι κάτι τέτοιο με αλαζονεία ή θέλοντας τάχα να αναδειχθώ. Απλώς πιστεύω πως γενικά-αν και όχι πάντα- η ανθρώπινη σκέψη δύσκολα αποτυπώνεται γραπτά ή προφορικά, χωρίς να χαθεί μέρος του νοήματός της. Και αν γίνει προσπάθεια για το αντίθετο, πάλι δύσκολα δεν πλατειάζει ή δεν φλυαρεί κανείς. Διότι άλλωστε ένας συνειρμός συνοδεύεται από ζωντανές εικόνες και άλλες αισθήσεις- και αν δεν διαθέτεις τις απαραίτητες γνώσεις( γλωσσικές και μη) αλλά ωστόσο θες σωστά να αποτυπώσεις μια τέτοια σύνθετη εμπειρία, συχνά καταλήγεις να γράφεις « σεντόνια » ή να μιλάς πολλή ώρα, πάλι χωρίς όμως να καταφέρνεις να μεταφέρεις ακριβώς την σκέψη σου.
Η ποίηση δρα καταλυτικά σε αυτό το πρόβλημα. Ο καλύτερος τρόπος που θα μπορούσα να το περιγράψω, είναι ότι η ποίηση είναι μία « απόσταξη της σκέψης ». Μπορεί να πάρει έναν αυθόρμητο και ίσως παράλογο συνειρμό ή ένα έντονο συναίσθημα και να τα συμπυκνώσει σε μόλις λίγους στίχους, χωρίς απαραίτητα να θυσιάζεται η πολυπλοκότητά τους. Μέσω της πύκνωσης αυτής, δηλαδή, μπορούν σε πολύ μικρή έκταση να χωρέσουν ποικίλες εικόνες, ήχοι και συναισθήματα- όσο κι αν αυτά μπορεί να μην είναι άμεσα ξεκάθαρα στον δέκτη. Έτσι, γράφοντας ποίηση νιώθω ότι μπορώ να διαπεράσω τους περιορισμούς της απλής έκφρασης, να κρύψω πολλαπλά μηνύματα σε μερικές μόλις σειρές και να εκφράσω τους συλλογισμούς μου.
Διομήδης Λιάλιος Β4