WPROWADZENIE LEVIENA ROUWA
KIEROWNIKA DS. EDUKACJI W DOMU ANNE FRANK
Wydziały edukacji Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz Domu Anne Frank odnoszą sukcesy na polu wzajemnej współpracy od ponad dziesięciu lat. Wymieniamy się wiedzą i doświadczeniem w zakresie wielu różnych aspektów naszej pracy: wspólnie zorganizowaliśmy seminaria szkoleniowe dla nauczycieli z Polski i z Holandii, a także zjednoczyliśmy wysiłki, by docierać do szkół i edukatorów w obydwu krajach. Instytucje, które reprezentujemy mają ze sobą wiele wspólnego: zarówno dziennik Anne Frank, jak i Auschwitz stały się symbolami tego, w jaki sposób miliony niewinnych ludzi, głównie Żydów, zostały zamordowane podczas Holocaustu, a także reprezentują znaczenie tego ludobójstwa dla współczesnego społeczeństwa. Słowa „Anne Frank” i „Auschwitz” stały się metaforami używanymi poprawnie, a czasami w nieodpowiednim znaczeniu, przez wiele osób po to, by wskazywać na różne krzywdy, jakie dzieją się w dzisiejszym świecie.
Co roku obydwa muzea odwiedza ponad milion osób z całego świata. Fakt, że wiele z nich posiada jedynie ograniczoną wiedzę historyczną i przyjeżdża do tych miejsc jedynie w ramach wyjazdu turystycznego do Polski lub Holandii stanowi wyzwanie dla obydwu instytucji. W jaki sposób tworzymy wystawy i programy edukacyjne stanowiące dla odwiedzających odpowiednie źródło kontekstu wydarzeń? Jak znajdujemy równowagę pomiędzy upamiętnieniem a edukacją? W jaki sposób tworzymy atmosferę umożliwiającą zgłębienie kwestii losu tych, którzy żyli tak dawno temu? Jak możemy sprawić, że historia ta stanie się w dzisiejszych czasach istotna dla młodych ludzi? Nasze instytucje podejmują wzmożone wysiłki w celu dostarczenia odpowiedzi na te pytania. Jeszcze większe wyzwanie stanowi dla nas to, że doskonale zdajemy sobie sprawę, że wiele osób jest ściśle powiązanych z historią, którą przekazujemy szerokiej rzeszy odbiorców i sprawuje krytyczny nadzór nad wynikami naszej pracy. Historia życia Anne Frank łączy w sobie obydwa miejsca: po aresztowaniu w sierpniu 1944 roku i miesięcznym pobycie w duńskim obozie przejściowym Westerbork, Anne Frank została deportowana do Auschwitz-Birkenau. Wraz z rodziną znalazła się w ostatnim pociągu, który przejechał z transportem więźniów z Holandii do Auschwitz. Z jej dziennika wiemy, że Anne bardzo dobrze zdawała sobie sprawę z tego, co działo się w obozach zagłady. Przez ponad dwa miesiące przebywała w barakach obozu Birkenau wraz ze swoją siostrą Margot, skąd została zesłana do Bergen-Belsen.
Auschwitz w styczniu 1945 roku. Jej ojciec Otto był jednym z niewielu ocalonych wciąż przebywających w obozie w momencie jego wyzwolenia przez Związek Radziecki. Wspólne wysiłki badaczy z Muzeum Auschwitz i Domu Anne Frank podejmowane przez lata dostarczyły na nowego spojrzenia na warunki, w jakich członkowie rodziny Frank żyli jako więźniowie Auschwitz.