Poproszeni o ocenę wizyty w twierdzy i muzeum regionalnym w Bieniowie, która odbyła się z udziałem przeszkolonego przewodnika, tylko jedna osoba wspomniała o historii, mając na myśli ludzi na polowaniu. Ich wypowiedzi pozbawione były odniesień czasowych. Podsumowując możemy stwierdzić, iż niektóre osoby z niepełnosprawnościami intelektualnymi nie postrzegają przeszłości w kategoriach historii.
Dla niektórych z nich przeszłość odnosi się do wydarzeń z ich życia, a dla innych nie istnieje żadna zależność między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością. Podczas analizy wyników badania pojawiły się nowe pytania: Jaki jest cel edukacji? Czy powinniśmy rozmawiać o datach, czy tworzyć projekty podnoszące poczucie istotności? Jakie cele powinny przyświecać tego rodzaju wizytom?
Dr Michalik przyjął inną perspektywę historii, wolną od związków czasowych. „Jak rozmawiać o przeszłości? Niekoniecznie z historią w tle. Może bez dat?
Czy przeszłość to próżnia historii? Takie pytanie często sobie zadajemy. Czego uczy nas historia? To kolejne pytanie. Jak mówić o przeszłości bez użycia abstrakcyjnych pojęć. Jeśli czas, tak jak samo słowo „czas”, jest słowem abstrakcyjnym, a ludzie, byli więźniowie, powtarzają, że to, co się wydarzyło, jest niewyobrażalne, czy jesteśmy w stanie naprawdę myśleć o tamtych wydarzeniach?”
Na koniec prelegent podkreślił, że „w miejscach pamięci powinno się promować inny sposób myślenia o przeszłości i o historii. Nie w odniesieniu do dominującej linii, ale z perspektywy mniejszości. […] Przeszłość powinny postrzegać różne grupy ludzi”. Narracje należy dostosować tak, by stały się dostępne dla największej możliwej liczby osób w oparciu o pewnego rodzaju pluralizm historyczny.
Dr Tomasz Michalik podsumował swoją prezentację interesującą opowieścią historyczną, która jeszcze bardziej skłoniła wszystkich zebranych do myślenia. Rada bogów zebrała się, by debatować nad tym, gdzie schować przed ludzkością całą wiedzę. Pierwszy z nich powiedział: „Schowajmy ją pod ziemią, bo tam nigdy nie będą szukać”. Na to drugi: „Ukryjmy pod wodą, tam nie będą mogli oddychać. Kolejny: „Może wysoko w powietrzu, przecież nie mają skrzydeł i nie potrafią latać”. Czwarty bóg stwierdził: „Schowajmy wiedzę głęboko w nich samych, tam jej nigdy nie znajdą”. Osobistym podsumowaniem dra Michalika były słowa „zajrzyjcie uważnie w głąb swoich umysłów, tam znajdziecie odpowiedzi…”