Świadomość - Odpowiedzialność - Przyszłość Publikacja pokonferencyjna TESTY(clone) | Page 23

zagrożenie demokracji, do analizy tego, w jaki sposób wykształciła się droga do tragedii oraz do zachowania czujności w codziennym życiu”. W tej części muzeum prezentuje punkty wspólne ludobójstw, jakie dokonały się w XX wieku, a więc ludobójstwa Ormian, eksterminacji narodu romskiego oraz mordu na plemieniu Tutsi w Rwandzie. „Sekcja poświęcona refleksji koncentruje się na zbiorowych i jednostkowych mechanizmach, które doprowadziły do eksterminacji. […] Interdyscyplinarne osiągnięcia naukowe ukazują odwiedzającym drogę wiodącą do masowego mordu”. Celem przewodnim sekcji poświęconej refleksji jest uświadomienie każdemu ze zwiedzających, że narastająca przemoc może wynikać z destabilizacji społecznej i ekonomicznej, jak również z odrzucenia innych osób. Ponadto podkreśla się fakt, iż każdy ma tak naprawdę możliwość działania i podjęcia aktywności. „Przestrzeń poświęcona refleksji nawołuje nie tylko do czujności, ale także do aktywnego przeciwdziałania niebezpiecznym mechanizmom, które mogą zaistnieć na dowolnym etapie. W oparciu o naukową analizę tej historii, Camp des Milles uświadamia nam, jakie są pierwsze przejawy procesu, do którego się odwołujemy podkreślając, że im wcześniej wdrożymy działania zapobiegawcze, tym skuteczniejsze one będą. Odkrywanie zbiorczych mechanizmów prowadzących do masowych zbrodni przeciwko ludzkości ukazuje naturalne lub uwarunkowane zachowania, które mogą wzmagać takie agresywne reakcje, jak elementy grupowej bierności, przenoszenie odpowiedzialności, posłuszeństwo dla władz. Wizytę zamykają przykłady chwalebnych czynów, z jakimi stykano się w kontekście omawianych ludobójstw”.

Mówczyni podsumowała swoją wypowiedź stwierdzeniem, iż dla miejsca pamięci Camp des Milles „Zagłada to źródło informacji niezbędnych do zapobieżenia masowym ludobójstwom w przyszłości”.

Podobnie jak pierwsza prelegentka, dr Alicja Bartuś rozpoczęła swoją prezentacją od cytatu z Romana Kenta: „Jest naszym wspólnym obowiązkiem, aby dzisiejszym i przyszłym pokoleniom wpoić wiedzę o tym, co dzieje się, kiedy rozwijać się mogą silne uprzedzenia i nienawiść. Musimy w domach i w szkołach uczyć naszych dzieci tolerancji i zrozumienia. Tolerancja nie może być zakładana. Trzeba jej się nauczyć. […] Gdybym miał taką władzę, dodałbym do uniwersalnie akceptowanych Dziesięciu Przykazań przykazanie jedenaste: "Nigdy, przenigdy nie powinieneś być biernym obserwatorem".