Panel dyskusyjny
Edukacja w autentycznym miejscu pamięci – Cele, treść i realizacja
Uczestnicy panelu:
-Magdalena Wolak, Miejsce Pamięci Camp des Milles
-Dr Alicja Bartuś, Fundacja na Rzecz MDSM w Oświęcimiu, Oświęcimski Instytut Praw Człowieka
-Dr Joanna Podolska, Centrum Dialogu im. Marka Edelmana, Wydział Filologii, Uniwersytet Łódzki
Moderator: Dr Piotr Trojański
Celem niniejszego panelu była dyskusja nad treścią oraz celami edukacji w autentycznych miejscach pamięci. Po przedyskutowaniu kwestii teoretycznych w ramach poprzedniej części konferencji, moderator dr Piotr Trojański podkreślił, iż „nadszedł czas na przeprowadzenie refleksji pedagogicznej oraz przyjęcie bardziej praktycznej perspektywy w odniesieniu do przedstawionych konkluzji”. Celem panelu było odnalezienie odpowiedzi na różne pytania zadane przez dra Trojańskiego:
-Dlaczego ważne są odniesienia do historii?
-Dlaczego historia powinna pozostać istotna?
-W jaki sposób możemy przełożyć fakty historyczne na życie codzienne?
-Jak powinniśmy aktywować młodych ludzi do działania w celu szerzenia refleksji?
Współczesny świat jest źródłem wyzwań, jakim edukacja próbuje stawić czoła, jednak wydaje się, iż wciąż daleko nam do osiągnięcia zakładanych celów. Autentyczne miejsca pamięci zmieniają swoje podejście do metod, jakie wykorzystują w celu tworzenia powiązań między przeszłością a teraźniejszością. Dr Trojański zakończył swój wstęp mówiąc o tym, iż „nie powinniśmy oczekiwać, że odnajdziemy gotowe odpowiedzi; tak wygląda krytyczny sposób myślenia o edukacji. To esencja edukacji, w tym możemy upatrywać nadziei. Gdy systemy religijne oraz normy społeczne zawodzą, zostaje nam istota ludzka oraz sumienie. Dlatego też tak istotne jest w tym miejscu odpowiednie umocowanie oraz subiektywizm.
Pierwszą mówczynią była Magdalena Wolak, reprezentująca Miejsce Pamięci Camp des Milles. Swoją prezentację rozpoczęła od cytatu z Simone Veil: „Edukacja o Zagładzie nie jest szczepionką przeciwko antysemityzmowi czy reżimom totalitarnym; może jednak wpływać na postawy nas wszystkich. Może sprawić, że podejmiemy refleksję nad mechanizmami stojącymi za tą tragiczną historią. Relacje świadków, jakie przedstawiamy mają na celu pokazanie, że musimy bronić wartości demokratycznych wynikających z szacunku dla ludzkiej godności. To jest największa spuścizna, jaką posiadamy i którą przekazujemy Wam, młodzieży XXI wieku”.
W dalszej kolejności Magdalena Wolak wyjaśniła, iż przekaz ten znajduje odzwierciedlenie w muzeografii oraz narracji muzeum. Zanim przedstawiła sposób, w jaki wystawa została podzielona, zaprezentowała krótki przegląd historii tego miejsca.
Z uwagi na swoją złożoność, Camp des Milles często opowiada nie o swojej pojedynczej historii, ale o „historiach”. 12 listopada 1938 roku rząd francuski wyraził zgodę na pozbawianie cudzoziemców wolności. Pierwszymi osobami uwięzionymi w tej dawnej fabryce płytek (zamkniętej od wielu lat) byli uczestnicy hiszpańskiej wojny domowej, a wkrótce dołączyły do nich inne osoby uznawane za potencjalne źródło zagrożenia, w większości Niemcy oraz Austriacy zamieszkujący południowo-wschodnie tereny Francji.