Panel wprowadzający
Wyzwania edukacji w autentycznych miejscach pamięci
Uczestnicy panelu:
-Bartosz Bartyzel, Rzecznik Prasowy Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
-Dr Anna Ziółkowska, Dyrektor Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie oraz Muzeum byłego niemieckiego obozu śmierci Kulmhof w Chełmnie nad Nerem
-Piotr Tarnowski, Dyrektor Muzeum Stutthof
Moderator: Andrzej Kacorzyk
W ramach panelu wprowadzającego mówcy, przedstawiciele trzech głównych miejsc pamięci w Polsce, przedstawili wyzwania edukacyjne, jakim stawiają czoła w swoich instytucjach. Dyskusję prowadził Andrzej Kacorzyk, który zadał uczestnikom cztery główne pytania.
Pytanie nr 1: Jakie wyzwania edukacyjne zauważają Państwo w swoich miejscach pamięci i które z nich są najważniejsze?
Dla dr Anny Ziółkowskiej główne wyzwanie edukacyjne dla muzeum byłego obozu zagłady Kulmhof stanowi uświadomienie nauczycieli w kwestii potencjału edukacyjnego tego miejsca pamięci. Ogólnym wyzwaniem dla całego muzeum jest przyciągnięcie większej liczby zwiedzających i zainteresowanie ich tym miejscem, jednak dr Ziółkowska podkreśliła, że celem jest zainteresowanie nauczycieli „w szczególności”. „Obóz w Chełmnie to miejsce zanurzone w historii. Możemy w nim również znaleźć odniesienia do teraźniejszości i zastanawia mnie, jak atrakcyjne muszą być tworzone programy edukacyjne, by mieć pewność, że to miejsce pamięci będzie uznawane przez nauczycieli za ważny element programów nauczania; element, który może być wykorzystywany do edukowania w kwestiach przyszłości i praw człowieka. Jest to szczególnie ważne z uwagi na fakt, że obóz Kulmhof był pierwszym niemieckim obozem zagłady, w którym zginęło 200 000 Żydów. […] Był to pierwszy obóz, jednak nie jest on powszechnie za taki uważany. […] Wszystko zależy od nauczycieli, to ich zaangażowanie zadecyduje o tym, czy to miejsce pamięci będzie odwiedzane, czy będzie stanowiło część edukacyjnych wysiłków i planów”.
Dodatkowe wyzwanie dla miejsca pamięci wynika z faktu, iż nie jest ono zlokalizowane w pobliżu dużych miast, jak na przykład Majdanek czy Auschwitz-Birkenau, co dla odwiedzających, nauczycieli oraz uczniów oznacza jego jeszcze mniejszą atrakcyjność. By stawić czoła tym wyzwaniom, muzeum oparło swoją działalność edukacyjną na trzech filarach: autentyczności miejsca pamięci, szczególności miejsca oraz refleksji. „Pragniemy stworzyć wokół tego miejsca narrację historyczną. To właśnie czynnik, który wyróżnia nas na tle innych tego rodzaju ośrodków. Nie posiadamy za to wielu narracji pochodzących od świadków. To był obóz zagłady, a więc nie dysponujemy tak naprawdę bezpośrednimi relacjami ofiar. Posiadamy relacje pośrednie, pochodzące na przykład od świadków, którzy widzieli transporty ofiar kierowane do obozu.”