Harç, Vergi ve Diğer Mali Konular
ferağ şeklinde olsun, ister hükmen olsun harca tabidir. Harç oranı tarafların her biri için
binde 20 toplam binde 40 dır. Kamulaştırma Kanununun 29. maddesi gereğince kamulaştır
malarda tahsil edilmesi gereken her iki tarafa ait toplam binde 40 oranındaki tapu harcının,
kamulaştıran idareden tahsili cihetine gidilmesi, kamulaştıran idarenin Harçlar Kanununun 59
. maddesine göre harçtan muaf olması halinde harç tahsil edilmeden kamulaştırma taleplerinin
karşılanması gerekir. Çünkü 2942 sayılı Kanunun 29. maddesi gereğince kamulaştırılan
taşınmaz malın idare adına tescil edilebilmesi için, yapılacak her türlü işlemlerde tahsil
edilmesi gerekli tapu harçları ve diğer giderlerin harç bağışıklığı yok ise idarece ödenmesi
gerekmektedir.(661)
Kamulaştırılan taşınmaz malın kamulaştıran idare adına tescili için alınması gerekecek
ifraz, tashih ve benzeri işleme ilişkin harcın harç bağışıklığı yoksa kamulaştıran idareden
alınması gerekir. Taşınmaz sahibinin kamulaştırmayı ve takdir edilen bedeli yerinde görerek
takrir verme isteminde bulunması bu durumu değiştirmez, yine harcın muafiyeti yoksa
kamulaştıran idareden alınması gerekir. (662)
Tapuda kayıtlı bulunmayan taşınmazların, zilyetlik devir sözleşmeleri ile devrinde de
bu fıkra hükümleri uygulanır. Hesaplanacak harç zilyetlik devir sözleşmeleri yapılmadan
önce, şekli ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit edilecek bir beyanname ile bildirilir ve
beyanname verme süresi içinde ödenir. Tapuda kayıtlı bulunmayan taşınmazların zilyetlik
devir sözleşmelerini yapma yetkisi tamamen noterlere ait olduğundan bu fıkranın tapu
müdürlüklerini ilgilendiren bir yönü yoktur.
ş. Ayni Sermaye
Taşınmazların, irtifak haklarının ve taşınmaz mükellefiyetinin sermaye şirketlerine sermaye
olarak konulmasında ticaret mahkemesince tayin olunan değer üzerinden devir alan için ve
taşınmaz devir hallerinde devir eden için, Binde 20 harç tahsil edilir.
Genel Müdürlüğümüzün 06.02.2013 tarihli ve 2013/7 sayılı Genelgesinin 5. maddesinde;
“Harçlar Kanununun “Genel Muaflıklar ve İstisnalar” başlıklı 123. maddesindeki; “Anonim,
eshamlı komandit ve limited şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı, birleşme, devir, bölünme
ve nev’i değişiklikleri nedeniyle yapılacak işlemler …………………(yargı harçları hariç) bu
Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.” hükmü uyarınca anonim, eshamlı (sermayesi paylara
bölünmüş) komandit ve limited şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı, birleşme, devir, bölünme
ve nev’i (tür) değişiklikleri nedeniyle yapılacak işlemler Harçlar Kanunundaki harçlardan (yargı
harçları hariç) müstesna tutulmuştur. Buna göre; anonim, eshamlıkomandit (sermayesi paylara
bölünmüş) ve limited şirketlerin Harçlar Kanununda belirtilen yukarıdaki işlemleri nedeniyle
(661)
TKGM, 2001/10 sayılı "Kamulaştırma Kanunu (1467 saylı Genelgeye ek)" konulu Genelge
(662)
Dörtgöz, a.g.e. sf.502
773