ve ayrı oranlarda harç alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu nedenle (a) fıkrasının sadece ifraz ve
birleştirme için nazara alınması gerekmektedir. İfraz ve birleştirme harcı ifraz edilecek veya
birleşecek parsellerin kayıtlı değeri üzerinden, ifraz edilecek veya birleşecek parseller üzerinde
bina varsa bina değeri de dahil olmak üzere toplam emlak vergisi değeri üzerinden harç
hesaplanmalıdır. Ayrıca ifrazen yola terk edilen kısımların tescilinde Belediye Başkanlığının
encümen kararının incelenmesi sonucu bir kısmının yola terk edilip diğer kısımlarının
parçalara ayrılıp ifrazında 6-a madde gereğince harç aranılması gerekmektedir.
İmar Şuyuunda Taksim:İmar Kanununa göre imar parselasyon planları uygulama sonucu
şuyuulanan parsellerin pay sahipleri arasında rızaen veya hükmen taksimi işleminde harç
miktarı kayıtlı değer üzerinden, Binde 11,38 ’dur. Taksimin rızaen veya hükmen yapılması
arasında fark yoktur.
Diğer Hallerde (Paylı Mülkiyette) Taksim: Yukarıdaki fıkralar dışında kalan ve paylı
mülkiyete konu olan taşınmazların rızaen veya hükmen pay sahipleri arasında aynen veya
ifrazen taksimi işlemlerinde harç miktarı kayıtlı değer üzerinden, Binde 4,55 ’dır.
Müdürlüklerimizde yapılan taksim işlemleri genellikle bu pozisyona girer. Paylı mülkiyetin
oluşum sebebine göre uygulanacak harcın oranı belirlenmesi gerekmektedir.
Şunu da önemle belirtelim ki, iki ve daha çok kişi tarafından bir kısım payına sahip bulunan
taşınmazlardaki payın, birisine bırakılması yolu ile her paydaşın bir taşınmazdaki paya sahip
kılınması trampa olur. Bu işlemin taksim olabilmesi ve taşınmazdaki ortaklık halinin giderilmesi
için diğer pay sahiplerinin de taksime katılması gerekir. Bu sağlanamadığı takdirde işlem, bir
taşınmazdaki şayi payın diğerindeki payla trampası olacağından bu çeşit işlemlerden taksim
harcı değil, trampa edilen paylar için beyan edilecek rayiç değerinden Binde 20 oranında harç
alınması gerekir. (651)
Şu kadar ki, muristen intikal eden ve terekeye dahil bulunan tam ve hisseli taşınmazların
varisler arasında taksimini ve miras şirketinin tasfiyesini gerektiriyorsa, işleme muristen
başka pay sahiplerinin katılmasının aranılması gerekmez ve işlemin taksim olarak kabulü
icap eder. Ancak, işlemin, varislerin tümü tarafından istenilmiş olması yahut TMK'nın 676.
maddesi uyarınca sözleşme yapılmış bulunması veyahutta mahkemece karara bağlanması
gerekmektedir. Mirasçılardan bir kısmının terekeye dahil taşınmazlardaki miras paylarını
karşılıklı değiştirmeleri ise taksim olarak düşünülemez.(652)
g. İpotek Tesisinde
İpotekle sağlanan borç miktarı üzerinden, başka bir ifade ile tapu kütüğüne tescil edilen
ipotek alacağının miktarı üzerinden binde 4,55 harç tahsil edilir.
İpotek; bir taşınmazın bir borca karşı teminat teşkil etmesini sağlayan ve ayni hak
(651)
Dörtgöz, Medeni Kanuna Göre Tapu İşlemleri sf.491
(652)
Dörtgöz, a.g.e. sf.491
762