Tüzel Kişiler
DD. Organize Sanayi Bölgeleri
Organize Sanayi Bölgeleri (OSB): Sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını
sağlamak, çarpık sanayileşme ve çevre sorunlarını önlemek, kentleşmeyi yönlendirmek,
kaynakları rasyonel kullanmak, bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin
belirli bir plan dahilinde yerleştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla; sınırları tasdik edilmiş arazi
parçalarının imar planlarındaki oranlar dahilinde gerekli idari, sosyal ve teknik altyapı alanları
ile küçük imalat ve tamirat, ticaret, eğitim ve sağlık alanları, teknoloji geliştirme bölgeleri
ile donatılıp planlı bir şekilde ve belirli sistemler dahilinde sanayi için tahsis edilmesiyle
oluşturulan ve bu Kanun hükümlerine göre işletilen mal ve hizmet üretim bölgeleridir
(Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu md. 3).
OSB, müteşebbis heyetin başvurusu üzerine Bakanlıkça verilen kamu yararı kararı ve
sınırları belirlenmiş yetki çerçevesinde kamulaştırma işlemleri yapabilen veya yaptırabilen
bir özel hukuk tüzel kişiliğidir. Arazinin mülkiyetinin edinilmesinde yapılan masraflar ile arazi
bedeli ödeme yükümlülüğü OSB tüzel kişiliğine aittir (OSBK md. 5).
OSB, Yer Seçimi Yönetmeliğine göre uygun görülen yerlerde Bakanlığın onayı ile kurulur.
Yer seçiminin Hazine veya kamu kurum ve kuruluşlarına ait arazilerden yapılması halinde, bu
araziler, talep edilmesi ve başkaca bir sakıncası bulunmaması durumunda, 29.1.2004 tarihli
ve 5084 sayılı Kanunun 2. maddesinin (b) bendi kapsamındaki illerde bedelsiz devredilebilir,
diğer illerde ise Harçlar Kanununun 63 . maddesinde yer alan harca esas değerleri, üzerinden
peşin veya taksitle ödenmek üzere pazarlık usulüyle OSB’lere satılabilir. Bu konudaki esas
ve usuller Bakanlık ve Maliye Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir. Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü
mülkiyetinde bulunan stok araziler ise usulüne göre OSB tüzel kişiliğine tapuda devredilirken
Arsa Ofisi Kanununun 11 . maddesinde belirtilen şerh tapuya işlenmez. Seçilen bölgede özel
mülkiyette olan araziler bulunması halinde bu araziler rızaen satın alma veya kamulaştırma
yoluyla iktisap edilir. Bu nitelikte taşınmazlar hakkında 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu
hükümleri uygulanır (OSBK md. 4).
OSB’ler; yönetim kurulu başkanı veya başkanvekili tarafından temsil edilir. OSB’yi ilzam
edici yazılar yönetim kurulu başkanı veya vekili ile birlikte bir diğer yönetim kurulu üyesi
veya yetkilendirilmiş OSB bölge müdürü tarafından imzalanır ve böylece çift imzalı olarak
tekemmül eder (OSBK md. 11). Arsa satışları müteşebbis heyetin belirleyeceği prensipler
içerisinde yönetim kurulunun yetki ve sorumluluğu ile gerçekleştirilir ve Bakanlığa bilgi verilir
(OSBK md. 15).
Katılımcılara arsa tahsisi, Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelik hükümlerine göre
müteşebbis heyet tarafından yapılır. Bakanlık gerekli gördüğü takdirde, OSB’de yer tahsis
edilecek özel ya da tüzel kişilerin temel vasıfları ile iştigal konularını kuruluş protokolünde
615