3. Tapusuz Taşınmazlarda
Tapusuz taşınmalarda sınır tayini, tapuya kayıtlı komşu taşınmazlara göre yapılır. Eğer
komşu taşınmazların hiçbiri tapuya kayıtlı değilse, sınırlar tanık, bilirkişi beyanlarına göre
tespit edilir.(365)
B. Taşınmaz Mülkiyetinin Dikey Kapsamı
TMK 718. maddesine göre; arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde,
üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsamaktadır. Buna göre malik, taşınmazının
üstünden ve altından kendisine faydalı olabilecek şekilde yararlanabilir. Örneğin, taşınmazının
altından boru, üstünden tel geçirilmesini isteyebilir veya bu durumları engelleyebilir.(366)
C. Taşınmaz Mülkiyetinin Maddi Kapsamı
Taşınmaz mülkiyetinin maddi kapsamına arazide inşa olunan yapılar, arazi üzerindeki
dikili şeyler(bitkiler), arazideki kaynaklar girmektedir.
II. MECRA, GEÇİT VE KAYNAK HAKLARI
A. Mecra Hakkı
Elektrik, gaz, su gibi enerji ve sıvı maddelerin naklini sağlayan tesisata mecra denir.
Bunlar hangi işletmenin eseri ise, o işletme malikinin mülkü sayılırlar, ancak bu durumun
aksi taraflarca düzenlenebilir. Her taşınmaz maliki, uğrayacağı zararın tamamının önceden
ödenmesi koşuluyla, su yolu, kurutma kanalı, gaz ve benzerlerine ait boruların, elektrik hat
ve kablolarının, başka yerden geçirilmesi olanaksız veya aşırı ölçüde masraflı olduğu takdirde,
kendi arazisinin altından veya üstünden geçirilmesine katlanmakla yükümlüdür.
İrtifak hakkı, mecra dışarıdan görülmüyorsa tapu kütüğüne tesciliyle, dışarıdan görülüyorsa noterce düzenlenecek sözleşmeye dayanılarak mecranın yapılmasıyla doğar (TMK md. 727).
1. Mecra Hakkının Kurulması
a) Resmi Senetle Kurulması: Resmi senette mecranın süresinin bedelli veya bedelsiz
(365)
Şeref Ertaş, s.352
(366)
Şeref Ertaş, s.353
418