Sınırlı Ayni Haklar
üzerinde sükna hakkı tesisi niteliği itibariyle intifa hakkının devri niteliği taşıdığından mümkün
olmadığı gibi sükna hakkı tesis edilen bir taşınmazda intifa hakkı tesisi de mümkün değildir.(326)
b. İntifa Hakkının Kurulması
İntifa hakkı başkasına
devredilemez, mirasçılarına
geçmez. Ancak intifa
hakkının kullanımı başkasına
devredilebilir. Bu sebeple intifa
hakkı sahibi taşınmazı kiraya
verebilir ve tapu kütüğüne şerh
ettirebilir.
Ancak intifa hakkı üzerine ikinci
bir sınırlı irtifak hakkı olan Sükna
hakkı tesis edemez.
İki tür intifa hakkı söz konusudur;
•
Sözleşmeden doğan
•
Kanundan doğan
Miras aslen kazanma
olduğundan; murisin ölümü
anında miras mirasçılarına geçer
ve murisin ölümü tarihindeki
hükümler uygulanacağından
23.10.1990 tarihinden önceki
ölümlerde sağ kalan eşin
seçimlik kanuni intifa hakkı
vardır.
Sözleşme ile intifa hakkının kurulması;
taşınmazlar üzerinde intifa hakkı resmi senet
düzenleyerek tapuya tescili ile tesis edilir. TMK
795. maddesince; taşınmaz mülkiyetinin intikaline
ilişkin kanuni hükümler, taşınmazlar üzerinde tesis
edilen intifa haklarına da uygulanır. İntifa hakkının
kurulması için geçerli bir kazanma sebebi, malikin
tescil talebi ve tescil gereklidir. Kazanma sebebi bir
ölüme bağlı tasarruf veya bir sözleşme ya da kanun
olabilir.(327)
İntifa hakkı, sözleşmeden doğan intifa hakkı
ve kanundan doğan intifa hakkı olmak üzere ikiye
ayrılır. Sözleşmeden doğan intifa hakkı, TK'nın
26. maddesince tam veya paylı mülkiyet sahibi
ile intifa hakkı tesis edilecek kişi arasında tapu
müdürlüğünce düzenlenecek resmi senet ile ivazlı
veya ivazsız tesis olunabilir. İntifa hakkının tesisine
ilişkin şartlar taraflar arasında bir iç münasebet
olduğundan tapu kütüğünde gösterilmez ancak
resmi senette belirtilir.(328)
MK’ nın 700. maddesi gereğince paylı mülkiyette paydaşlardan biri kendi payı üzerinde
intifa hakkı kurabilir. Ancak diğer paydaşlardan biri intifa hakkının kendisine tebliğinden
itibaren üç ay içinde paylaşma isteminde bulunursa; satış yoluyla paylaşmada intifa hakkı,
buna ilişkin paya düşecek bedel üzerinde devam eder.
Kanuni İntifa Hakkı; 23.10.1990 tarihinden önce eski TMK’ya göre sağ kalan eş çocukları ile
mirasçı olması halinde terekenin dörtte bir mülkiyet ya da yarı intifa hakkı tercih edebilmekte,
ana baba ve bunların çocukları ile mirasçı olduğunda dörtte bir mülkiyet ile yarı intifa hakkına,
büyük baba ve anaları veya bunların çocukları ile mirasçı olursa yarı mülkiyet ve dörtte bir
(326)
TKGM’nin 11.09.2009 tarih 1523/47-3482 sayılı yazısı.
(327)
OĞUZMAN, SELİÇİ, OKTAYÖZDEMİR, Sf. 663
(328)
KARAŞAHİN, Sf. 321
385